REPRODUKTIV YOSHDAGI AYOLLARDA TUXUMDON KISTALARINING ZAMONAVIY DIAGNOSTIKASI
Keywords:
Kalit so`zlar: Tuxumdon kistalari, Ultratovush diagnostikasi (UTT), Prenatal tashxis, Postnatal tashxis, Funksional kistalar, Patologik kistalar, Endometrioma, Reproduktiv yosh, Sonografik xususiyatlar.Abstract
Annotatsiya: Tuxumdon kistalari reproduktiv yoshdagi ayollar orasida keng tarqalgan patologiyalardan biri bo‘lib, so‘nggi yillardagi global tadqiqotlar ularning uchrash chastotasi o‘rtacha 10–15% ni tashkil etishini ko‘rsatmoqda. Har yili taxminan 2–3 million yangi holat qayd etilib, 2021–2025 yillar oralig‘ida umumiy kasallanish darajasi barqaror saqlangan, biroq diagnostika imkoniyatlarining yaxshilanishi tufayli ayrim hududlarda aniqlanish darajasi 15–18% gacha oshgan. Kistalarning 70–80% qismini funksional, ya’ni o‘z-o‘zidan regressiyaga uchraydigan shakllar tashkil etsa, 20–30% patologik kistalarga to‘g‘ri keladi. Mazkur maqolada tuxumdon kistalarining klinik va sonografik xususiyatlari ham tahlil qilindi. Tadqiqotda 20 ta holat o‘rganilib, ularning 85% prenatal, 15% postnatal tashxis qo‘yilgan. Prenatal aniqlangan holatlarning 76,48% oddiy, 23,52% esa murakkab kistalar sifatida baholangan. Oddiy kistalarning aksariyatida diametr 4 sm dan kichik bo‘lsa, murakkab kistalarda diametrning 4 sm dan katta bo‘lishi kuzatilgan. Shuningdek, diametri 20 mm gacha bo‘lgan kistalar fiziologik, undan kattalari esa patologik deb baholanadi. Ultratovush tekshiruvi (UTT) diagnostikada asosiy usul hisoblanadi.
References
1. Akalin M, Demirci O., Dayan E., Odacilar AS, Ocal A., Celayir A. J. Clin. Ultrasound. 2021;49:822–827. doi: 10.1002/jcu.23044.
2. Akın MA, Akın L., Özbek S., Tireli G., Kavuncuoğlu S., Sander S., Akçakuş M., Güneş T., Öztürk MA, Kurtoğlu S. J. Clin. Res. Pediatr. Endocrinol. 2010;2:28–33. doi: 10.4274/jcrpe.v2i1.28.
3. Harabor V, Nechita A, Harabor A, Adam AM, Vasilache IA, Melinte-Popescu M, Vaduva C, Socolov D. Managing Fetal Ovarian Cysts: Clinical Experience with a Rare Disorder. Medicina (Kaunas). 2023 Apr 6;59(4):715. doi: 10.3390/medicina59040715. PMID: 37109673; PMCID: PMC10145213.
4. Jeanty C., Frayer EA, Page R., Langenburg S. J. Pediatr. Surg. 2010;45:e5–e9. doi: 10.1016/j.jpedsurg.2010.02.118.
5. Melinte-Popescu AS, Popa RF, Fetal Ovarian Cysts: Clinical Experience with a Rare Disorder. Medicina (Kaunas). 2023 Apr 6;59(4):715. doi: 10.3390/medicina59040715. PMID: 37109673; PMCID: PMC10145213.
6. Nezhat, Farr R. MD; Cathcart, Enn M. MD, PhD; Nezhat, Ceana X. MD; Nezhat, Camran R. MD .Tuxumdon endometrioma patofiziologiyasi va klinikasi. Akusherlik va ginekologiya 143(6):b. 759-766, 2024-yil iyun. | DOI: 10.1097/AOG.000000000005587
7. Ozcan HN, Balci S., Ekinci S., Gunes A., Oguz B., Ciftci AO, Haliloglu M. Roentgenol. 2015;205:185–189. doi: 10.2214/AJR.14.13426.
8. Rotar IC, Tudorache S., Staicu A., Popa-Stanila R., Constantin R., Surcel M., Zaharie GC, Mureşan D.. 2021;12:89. doi: 10.3390/diagnostics12010089.
9. Society for Maternal-Fetal Medicine (SMFM); Cheng Y. Ovarian cysts. Am J Obstet Gynecol. 2021 Nov;225(5):B23-B25. doi: 10.1016/j.ajog.2021.06.042. Epub 2021 Sep 8. PMID: 34507793.
10. William D. Doubilet va Carol B. Benson
