TRAVMATIK BOSH MIYA JAROHATLARINI ANIQLASHDA DIFFUZION-TENZORLI MAGNIT-REZONANS TOMOGRAFIYA (DTI) TEKSHIRUVINING AFZALLIKLARI
Keywords:
Kalit so'zlar: DTI, fraksional anizotropiya, travmatik bosh miya jarohati(TBMJ), diffuz aksonotik jarohat, oq modda, MRT, prognozAbstract
Ushbu maqolada travmatik bosh miya jarohatlarini (TBMJ) aniqlashda Diffuzion-tenzor magnitli rezonans tomografiya (DTI) usulining klinik ahamiyati va afzalliklari ko'rib chiqilgan. DTI — bu magnit-rezonans tasvirlashning (MRT) ilg'or turi bo'lib, miya oq moddasining mikrostrukturaviy o'zgarishlarini yuqori sezuvchanlik bilan aniqlash imkonini beradi. DTI ning fraksional anizotropiya (FA) va o'rtacha diffuzivlik (MD) ko'rsatkichlari klinik ahamiyatli o'zgarishlarni yoritib berishga qodir. DTI corpus callosum, kortikospinal yo'l, singulum va superior longitudinal fasciculus kabi asosiy oq modda traktlari shikastlanishini KT va standart MRT ga nisbatan sezilarli darajada ko'proq aniqlay oldi. Engil TBMJda DTI sezuvchanligi 78,6% ga, o'rtacha va og'ir TBMJda esa 91,3% ga yetdi. DTI ko'rsatkichlari neyropsixologik testlar va klinik natijalar bilan statistik jihatdan muhim korrelyatsiya ko'rsatdi (p<0,05). DTI ning TBMJ diagnostikasi va prognozida standart usullar bilan birgalikda qo'llanilishi tavsiya etiladi
References
1. Paolini F, Marrone S, Scalia G, et al. Diffusion Tensor Imaging as Neurologic Predictor in Patients Affected by Traumatic Brain Injury: Scoping Review. Brain Sci. 2025;15(1):70. doi:10.3390/brainsci15010070
2. Grant M, Liu J, Wintermark M, Bagci U, Douglas D. Current State of Diffusion-Weighted Imaging and Diffusion Tensor Imaging for Traumatic Brain Injury Prognostication. Neuroimaging Clin N Am. 2023;33(2):279–297. doi:10.1016/j.nic.2023.01.004
3. Jang SH, Cho MJ. Role of Diffusion Tensor Imaging in the Diagnosis of Traumatic Axonal Injury in Individual Patients with a Concussion or Mild Traumatic Brain Injury: A Mini-Review. Diagnostics. 2022;12(7):1580. doi:10.3390/diagnostics12071580
4. Peattie ARD, Manktelow AE, Sahakian BJ, Menon DK, Stamatakis EA. Detecting Axonal Injury in Individual Patients after Traumatic Brain Injury. Brain Commun. 2021;3(1):fcaa204. doi:10.1093/braincomms/fcaa204
5. Adams JH, Doyle D, Ford I, Gennarelli TA, Graham DI, McLellan DR. Diffuse axonal injury in head injury: definition, diagnosis and grading. Histopathology. 1989;15(1):49–59.
6. Simeone P, Auzias G, Lefevre J, et al. Long-Term Follow-up of Neurodegenerative Phenomenon in Severe Traumatic Brain Injury Using MRI. Ann Phys Rehabil Med. 2022;65(3):101599. doi:10.1016/j.rehab.2021.101599
7. Wintermark M, Sanelli PC, Anzai Y, Tsiouris AJ, Whitlow CT; American College of Radiology Head Injury Institute. Imaging evidence and recommendations for traumatic brain injury: advanced neuro- and neurovascular imaging techniques. AJNR Am J Neuroradiol. 2015;36(2):E1–11.
8. Hulkower MB, Poliak DB, Rosenbaum SB, Zimmerman ME, Lipton ML. A Decade of DTI in Traumatic Brain Injury: 10 Years and 100 Articles Later. AJNR Am J Neuroradiol. 2013;34(11):2064–2074. doi:10.3174/ajnr.A3395
9. Lawrence TP, Steel A, Ezra M, et al. MRS and DTI evidence of progressive posterior cingulate cortex and corpus callosum injury in the hyper-acute phase after Traumatic Brain Injury. Brain Inj. 2019;33(6):768–780.
10. Yuh EL, Cooper SR, Mukherjee P, et al. Diffusion tensor imaging for outcome prediction in mild traumatic brain injury: a TRACK-TBI study. J Neurotrauma. 2014;31(17):1457–1477.
11. Nakayama N, Okumura A, Shinoda J, et al. Evidence for white matter disruption in traumatic brain injury without macroscopic lesions. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2006;77(7):850–855.
12. Wilde EA, McCauley SR, Hunter JV, et al. Diffusion tensor imaging of acute mild traumatic brain injury in adolescents. Neurology. 2008;70(12):948–955.
13. Xue Q, Wang L, Zhao Y, et al. Cortical and Subcortical Alterations and Clinical Correlates after Traumatic Brain Injury. J Clin Med. 2022;11(15):4421. doi:10.3390/jcm11154421
14. Rutgers DR, Toulgoat F, Cazejust J, Fillard P, Lasjaunias P, Ducreux D. White matter abnormalities in mild traumatic brain injury: a diffusion tensor imaging study. AJNR Am J Neuroradiol. 2008;29(3):514–519.
15. Niogi SN, Mukherjee P, Ghajar J, et al. Extent of microstructural white matter injury in postconcussive syndrome correlates with impaired cognitive reaction time: a 3T diffusion tensor imaging study of mild traumatic brain injury. AJNR Am J Neuroradiol. 2008;29(5):967–973.
16. Kinnunen KM, Greenwood R, Powell JH, et al. White matter damage and cognitive impairment after traumatic brain injury. Brain. 2011;134(Pt 2):449–463.
17. Sidaros A, Engberg AW, Sidaros K, et al. Diffusion tensor imaging during recovery from severe traumatic brain injury and relation to clinical outcome: a longitudinal study. Brain. 2008;131(Pt 2):559–572.
18. Perlbarg V, Loane C, Lehéricy S, et al. Prognostic value of global deep white matter DTI metrics for 1-year outcome prediction in ICU traumatic brain injury patients: an MRI-COMA and CENTER-TBI combined study. J Neurotrauma. 2021. doi:10.1089/neu.2021.0186
19. Arfanakis K, Haughton VM, Carew JD, Rogers BP, Dempsey RJ, Meyerand ME. Diffusion tensor MR imaging in diffuse axonal injury. AJNR Am J Neuroradiol. 2002;23(5):794–802.
20. Kurki TJ, Almenawer S, van Zundert TCRV, et al. Diffusion in the corpus callosum predicts persistence of clinical symptoms after mild traumatic brain injury, a multi-scanner study. J Neurotrauma. 2023;40(21-22):2460–2473. doi:10.1089/neu.2023.0059