TALABALARDA G‘ALABAGA INTILISH MOTIVATSIYASINI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK JIHATLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: motivatsiya, g‘alabaga intilish, sport psixologiyasi, psixologik tayyorgarlik, pedagogik yondashuv, talaba sportchilari, raqobatbardoshlik, sport faoliyatiAbstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada talabalarda g‘alabaga intilish motivatsiyasini shakllantirishning psixologik-pedagogik jihatlari tahlil qilinadi. Sport va ta’lim jarayonida talabalarning yuqori natijalarga erishishi ko‘p jihatdan ularning ichki motivatsiyasi, o‘ziga bo‘lgan ishonchi hamda g‘alabaga intilish darajasiga bog‘liq. Tadqiqot davomida talabalarda g‘alabaga intilish motivatsiyasini shakllantirishda pedagogik yondashuvlar, psixologik omillar hamda sport mashg‘ulotlari jarayonining ta’siri o‘rganildi. Shuningdek, talabalarda ijobiy motivatsiyani rivojlantirish orqali ularning sport faoliyatidagi faolligi, raqobatbardoshligi hamda natijadorligini oshirish mumkinligi asoslab berildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, sport mashg‘ulotlari jarayonida psixologik qo‘llab-quvvatlash, rag‘batlantirish hamda motivatsion metodlardan foydalanish talabalarda g‘alabaga intilish motivatsiyasini shakllantirishda muhim omil hisoblanadi.
References
1. Azizov M. M., Shamshetova A. K. Psychological Preparation of Student Youth for Competitive Activities. International Journal of Social Science & Interdisciplinary Research. — 2025. – Talim oluvchi yoshlarning raqobat faoliyatiga psixologik tayyorgarligi tahlili.
2. Alkasasbeh W. J., Akroush S. H. Sports motivation: A narrative review of psychological approaches to enhance athletic performance. Frontiers in Psychology. — 2025. – Sport motivatsiyasi va psixologik yondashuvlar bo‘yicha sharh.
3. Yu C., Zeng Z., Xue A. et al. The effect of exercise motivation on college students’ self efficacy. Frontiers in Psychology. — 2024. – Motivatsiya va o‘ziga ishonch o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik.
4. Investigation of motivation levels of high school students for school sports competitions. International Journal of Sports Technology and Science. — 2024. – Maktab o‘quvchilarida sport motivatsiyasi darajasi tahlili.
5. Chinese college students’ sports motivation: systematic review. ScienceDirect. — 2023. – Xitoy universitet talabalarida sport motivatsiyasini shakllantiruvchi omillar tahlili.
6. Talabalarni bilish faoliyatiga motivlashtirishning psixologik va pedagogik asoslari. Mamatov O. B., Elov Z. S. Technical Science Research in Uzbekistan. — 2024. – Talabalar motivatsiyasining pedagogik psixologik tahlili.
7. Talabalar sport faoliyatining psixologik jihatlari va rollari. Allayarov D. Tamaddun Nuri Journali. — 2023. – Sportdagi motivatsiya va o‘z o‘zini baholash omillari.
8. Jismoniy tarbiya darslarida motivatsion texnologiyalarni qo‘llash. Urazboyeva A. PSHEdu. — 2023. – Sport mashg‘ulotlarida motivatsion texnologiyalar nazariyasi.
9. Talabalar uchun psixologik treninglarning ahamiyati. Akbaraliyeva A., Qodirjonova M. Ustozlar uchun. — 2025. – Psixologik treninglar va talabalarda motivatsiya.
10. Platonov V. N. The System of Athletes’ Preparation in Olympic Sport. – Kiev, Olympic Literature, 2015. – Sport psixologiyasi va tayyorgarlik. (klassik monografiya)
11. Wilmore J., Costill D. Physiology of Sport and Exercise. – Human Kinetics, 2018. – Sport faoliyatida psixologiya va motivatsiya ga oid fiziologik asoslar. (xalqaro ilmiy manba)
12. Martens R. Successful Coaching. – Human Kinetics, 2012. – Murabbiy va sport motivatsiyasi bo‘yicha amaliy qo‘llanma. (ilmiy monografiya)
13. Deci E. L., Ryan R. M. Intrinsic Motivation and Self Determination. – Plenum Press, 2000. – Ichki motivatsiya nazariyasi. (nazariy asos)
14. Zimmerman B. J. Self Regulated Learning and Academic Achievement. – Springer, 2011. – Talabalar o‘zini boshqarish va motivatsiya.
15. Motivation for Sports Participation … among Malaysian Higher Education Students. IJARBSS. – 2023. – Sport motivatsiyasi va akademik natijalar o‘rtasidagi bog‘liqlik.
16. PSYCHOLOGICAL PREPARATION OF STUDENT YOUTH FOR COMPETITIVE ACTIVITIES (PDF). IJSSIR. — 2025. – Talabalarda motivatsiya va psixologik tayyorgarlik.
17. PSIXOLOGIYADA MOTIVATSIYA VA MOTIVLAR TABIATI VA ULARNING HAYOTIMIZDAGI ROLI. Yadgarova O. I., Tag’ayeva Sh. T. Tadqiqotlar.Uz. — 2024. – Motivlar nazariyasi bo‘yicha yondashuvlar tahlili.
18. Talabalarda ichki motivatsiya va mental chidamlilik darajasi (2025). ResearchGate PDF. — 2025. – Talabalar sport motivatsiyasi va mental chidamlilik tahlili.
19. Sport musobaqalarining psixologik hususiyatlari. Gapparov Z. G. va boshq. BestPublication. – 2022. – Sport musobaqalarida motivatsiya omillari tadqiqoti.
20. Sport psixologiyasi zamonaviy jamiyatning ahamiyatli omili. IQRO Journal. – 2025. – Sport psixologiyasining psixologik motivatsiyaga ta’siri.
