TA’LIM TIZIMINI MODERNIZATSIYA QILISHNING FALSAFIY, IJTIMOIY-PEDAGOGIK VA METODOLOGIK PARADIGMALARI
Keywords:
Kalit soʻzlar: ta’lim tizimi, modernizatsiya, falsafiy paradigma, ijtimoiy-pedagogik yondashuv, metodologiya, kompetensiya, innovatsion ta’lim, raqamlashtirish, pedagogik texnologiyalar, globallashuv.Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada ta’lim tizimini modernizatsiya qilish jarayonining falsafiy, ijtimoiy-pedagogik hamda metodologik asoslari va paradigmalari chuqur tahlil qilinadi. Zamonaviy globallashuv sharoitida ta’lim tizimining yangilanishi nafaqat texnologik o‘zgarishlar, balki inson kapitalini rivojlantirishga yo‘naltirilgan konseptual yondashuvlar bilan ham chambarchas bog‘liqdir. Maqolada ta’lim modernizatsiyasining falsafiy mohiyati – inson, bilim va jamiyat o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarning evolyutsiyasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ijtimoiy-pedagogik paradigma doirasida ta’limning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni, uning ijtimoiylashuv jarayonlariga ta’siri va shaxs kamolotidagi funksiyalari yoritiladi.
Metodologik yondashuvlar esa kompetensiyaviy ta’lim, innovatsion pedagogik texnologiyalar hamda tizimli yondashuv asosida tahlil qilinadi. Maqolada ta’lim tizimini modernizatsiya qilishning asosiy yo‘nalishlari sifatida raqamlashtirish, interaktiv ta’lim muhiti yaratish, tanqidiy fikrlashni rivojlantirish hamda pedagogik jarayonni individuallashtirish masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Natijada, ta’lim modernizatsiyasi zamonaviy jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishiga xizmat qiluvchi kompleks jarayon ekanligi asoslab beriladi.
References
1. UNESCO. Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action. Paris: UNESCO Publishing, 2016.
2. John Dewey. Democracy and Education. New York: Macmillan, 1916.
3. Lev Vygotsky. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge: Harvard University Press, 1978.
4. Paulo Freire. Pedagogy of the Oppressed. New York: Continuum, 1970.
5. OECD. The Future of Education and Skills: Education 2030. Paris: OECD Publishing, 2018.
6. Toffler Alvin. Future Shock. New York: Random House, 1970.
7. Robin Alexander. Culture and Pedagogy. Oxford: Blackwell Publishing, 2001.
8. OECD. Innovative Learning Environments. Paris: OECD Publishing, 2013.
9. Hargreaves Andy. Teaching in the Knowledge Society. New York: Teachers College Press, 2003.
10. Қазақстан Республикасы / O‘zbekiston Respublikasi ta’lim siyosati hujjatlari: “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun (yangi tahrir). Toshkent, 2020.
11. UNESCO Institute for Statistics. Global Education Monitoring Report. Paris: UNESCO, 2021.
12. Zakonov, V. I. Pedagogika i sovremennye obrazovatelnie tehnologii. Moskva: Prosveshchenie, 2015.
