ABBOSIYLAR XALIFALIGI HUDUDIDA TURKIY DAVLATLARNING PAYDO BO‘LISHI VA SIYOSIY AHAMIYATI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Abbosiylar xalifaligi, turkiy sulolalar, Tuluniylar, Ixshidiylar, Zangiylar, Mamluklar, Misr, Suriya, harbiy boshqaruv, salibchilar.Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada Abbosiylar xalifaligi markaziy hokimiyatining zaiflashuvi sharoitida turkiy harbiy-siyosiy qatlamning kuchayishi hamda xalifalik hududida mustaqil va yarim mustaqil davlatlarning shakllanishi yoritiladi. Tadqiqotda Tuluniylar, Ixshidiylar, Zangiylar va Mamluklar davlatlari misolida turkiy sulolalarning Misr, Suriya, Iroq va Hijozdagi siyosiy jarayonlarga ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu davlatlarning harbiy boshqaruv tajribasi, salibchilar va mo‘g‘ullar xavfiga qarshi kurashdagi o‘rni, ilm-fan va madaniy hayotga ko‘rsatgan homiyligi ochib beriladi. Maqolada turkiy omil Abbosiylar davri siyosiy tarqoqligining natijasi bo‘lish bilan birga, musulmon Sharqida yangi siyosiy markazlarning shakllanishiga xizmat qilgan muhim tarixiy hodisa sifatida baholanadi.
References
1. Bosvort K. E. Musulmon sulolalari. – Toshkent: Fan, 2007.
2. Ibn al-Asir Abulhasan. Al-Kamil fi-t-tarix. Qohira: Maktabatu shshamila, 21712.
3. Usama ibn Munqiz. Ibratli kitob. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 1980.
4. Ibn Xallikon. Vafayot al-a’yon va anbo abno az-zamon / tahqiq: Ihson Abbos. – Bayrut: Dar Sader, 1977.
5. Muhammad ibn Iyos al-Hanafiy. Badoi’ az-zuhur fi vaqoi’ ad-duhur / tahqiq: Muhammad Mustafo. – Qohira: Al-Hay’a al-Misriyya al-‘Amma lil-Kitab, 1982–1985.
6. Arab Encyclopedia: Mamluklar davlati haqidagi elektron maqola.
7. Britannica materiallari: Tuluniylar, Ixshidiylar, Zangiylar va Mamluklar tarixiga oid ma’lumotlar.
