ISSIQLIK O‘TKAZUVCHANLIK TENGLAMASI ASOSIDA NOLINEAR ISSIQLIK UZATISH JARAYONLARINI MODELLASHTIRISH VA BARQARORLIK TAHLILI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Issiqlik uzatish, nolinear modellashtirish, barqarorlik tahlili, sonli usullar, termal gradient, fizik model, issiqlik taqsimoti.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada Issiqlik o‘tkazuvchanlik tenglamasi asosida temperaturaga bog‘liq issiqlik uzatish jarayonlari tadqiq etiladi. An’anaviy modellar issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsiyentini doimiy deb qabul qiladi, biroq real fizik tizimlarda bu koeffitsiyentning temperaturaga bog‘liqligi issiqlik taqsimotiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli mazkur ishda nolinear model ishlab chiqilib, issiqlik uzatish jarayoni sonli usullar yordamida tahlil qilindi.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, temperaturaga bog‘liq parametrlar mavjud bo‘lgan holatda issiqlik tarqalish tezligi klassik modelga nisbatan sezilarli farq qiladi. Yuqori temperatura gradientlarida issiqlik oqimining notekis taqsimlanishi va tizim barqarorligining o‘zgarishi kuzatildi. Mazkur ishning ilmiy yangiligi nolinear issiqlik uzatish modelini taklif etish va uning xususiyatlarini sonli tahlil qilishdan iborat.
References
1. Ismatullayev P., Axmedov A. Matematik fizika tenglamalari. — Toshkent: O‘qituvchi, 2010.
2. Tursunov X. T., Karimov B. R. Issiqlik texnikasi asoslari. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2015.
3. Rasulov M. Differensial tenglamalar va matematik modellashtirish. — Toshkent: Universitet, 2018.
4. Jo‘rayev T. J. Sonli usullar va ularning dasturiy ta’minoti. — Toshkent: Voris-Nashriyot, 2016.
5. Qodirov A. Matematik fizika tenglamalari va ularni yechish usullari. — Toshkent: Fan, 2012.
6. Xudoyberdiyev G‘. Issiqlik almashinish nazariyasi. — Toshkent: Tafakkur-Bo‘stoni, 2014.
7. To‘xtayev B., Sodiqov A. Kompyuterli modellashtirish asoslari. — Toshkent: Yangi asr avlodi, 2019.
8. Özisik M. N. Heat Conduction. — New York: John Wiley & Sons, 1993.
9. Patankar S. V. Numerical Heat Transfer and Fluid Flow. — Hemisphere Publishing Corporation, 1980.
10. Haberman R. Applied Partial Differential Equations. — Pearson Education, 2013.
11. Versteeg H. K., Malalasekera W. An Introduction to Computational Fluid Dynamics. — Pearson Education, 2007.
12. Farlow S. J. Partial Differential Equations for Scientists and Engineers. — Dover Publications, 1993.
13. Kovács R., Ván P. “Numerical Treatment of Nonlinear Fourier and Maxwell-Cattaneo-Vernotte Heat Transport Equations” // International Journal of Heat and Mass Transfer, 2020.
14. Selimefendigil F., Föller S., Polifke W. “Nonlinear Identification of Unsteady Heat Transfer of a Cylinder in Pulsating Cross Flow” // Computers and Fluids, 2012.
15. Siddique M. R., Khayat R. E. “Transient Linear and Nonlinear Heat Conduction in Weakly Modulated Domains” // Numerical Heat Transfer Part A, 2003.
16. MATLAB Documentation – Nonlinear Heat Transfer in a Thin Plate
17. MathWorks Official Website
18. ScienceDirect – Nonlinear Heat Transfer Research
19. Google Scholar – Scientific Articles Database
20. ResearchGate – Scientific Research Platform
21. ZiyoNET axborot-ta’lim portali
22. National Library of Uzbekistan
23. O‘zbekiston Milliy Universiteti elektron kutubxonasi
24. MATLAB rasmiy hujjatlari va dasturiy qo‘llanmalari
25. Wolfram Mathematics Resources