КРИМИНОГЕН ВАЗИЯТИ МУРАККАБ МАҲАЛЛАЛАРДА ХАВФСИЗ МУҲИТНИ ЯРАТИШ ВА ПРОФИЛАКТИКАНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ: ХОРИЖИЙ ДАВЛАТЛАР ТАЖРИБАСИ
Keywords:
Калит сўзлар: криминоген муҳит, хавфсиз маҳалла, CPTED, жамоатчиликка йўналтирилган полиция, иссиқ нуқталар, хорижий тажриба, профилактика, маҳаллабай ишлаш.Abstract
Аннотация: Мазкур мақолада криминоген вазияти мураккаб ҳудудларда хавфсиз муҳитни яратиш ва жиноятчиликнинг олдини олишни такомиллаштириш бўйича хорижий давлатларнинг илғор тажрибаси қиёсий таҳлил қилинади. АҚШ, Буюк Британия, Нидерландия, Германия, Жанубий Корея ва Сингапурда қўлланилаётган «иссиқ нуқталар» стратегияси, муҳитни лойиҳалаш орқали жиноятчиликни олдини олиш (CPTED), жамоатчиликка йўналтирилган полиция (community policing) ва ижтимоий реинтеграция дастурларининг методологик асослари, амалий натижалари ва Ўзбекистон шароитига мослаштириш имкониятлари кўриб чиқилади. Тадқиқот натижалари маҳаллабай ишлаш тизимини такомиллаштиришда хорижий тажрибани татбиқ этишга оид амалий тавсиялар билан якунланади.
References
¹ UNODC (2021). Handbook on Crime Prevention Guidelines: Making them Work. — Vienna: United Nations Office on Drugs and Crime, 2021. — 112 p.
² Jacobs, J. (1961). The Death and Life of Great American Cities. — New York: Random House, 1961. — 458 p.
³ Wilson, J.Q., & Kelling, G.L. (1982). Broken windows: The police and neighborhood safety. The Atlantic Monthly, 249(3), 29–38.
⁴ Newman, O. (1972). Defensible Space: Crime Prevention Through Urban Design. — New York: Macmillan, 1972. — 264 p.
⁵ Cozens, P., & Love, T. (2015). A review and current status of crime prevention through environmental design (CPTED). Journal of Planning Literature, 30(4), 393–412. DOI: 10.1177/0885412215595440.
⁶ Goldstein, H. (1990). Problem-Oriented Policing. — New York: McGraw-Hill, 1990. — 182 p.
⁷ Санақулов К.Б. Хорижий давлатларда жиноятчилик профилактикаси тизимлари: қиёсий таҳлил. — Тошкент: Адолат, 2020. — 210 б.
⁸ Юсупов Д.Р. CPTED принципларини ўзбек шаҳарсозлиги амалиётига татбиқ этиш масалалари. // Ўзбекистон архитектура ва қурилиш журнали. — 2022. — №1. — Б. 34–47.
⁹ Koper, C.S. (1995). Just enough police presence: Reducing crime and disorderly behavior by optimizing patrol time in crime hot spots. Justice Quarterly, 12(4), 649–672. DOI: 10.1080/07418829500096281.
¹⁰ Skogan, W.G., & Hartnett, S.M. (1997). Community Policing, Chicago Style. — New York: Oxford University Press, 1997. — 272 p.
¹¹ Crime and Disorder Act 1998. — London: HMSO, 1998. — URL: https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1998/37.
¹² Armitage, R. (2013). Crime Prevention Through Housing Design: Policy and Practice. — London: Palgrave Macmillan, 2013. — 248 p.
¹³ Tops, P., & Hartman, C. (2014). District management in the Netherlands: Linking public administration and community engagement. Urban Studies Research, 2014(1), 1–12. DOI: 10.1155/2014/428463.
¹⁴ Güntner, S. (2007). Soziale Stadtpolitik: Institutionen, Netzwerke und Diskurse in der Politikgestaltung. — Bielefeld: Transcript Verlag, 2007. — 320 S.
¹⁵ Häußermann, H., & Kronauer, M. (2009). Räumliche Segregation und innerstädtische Ghettos. // Handbuch Stadtsoziologie. — Wiesbaden: VS Verlag, 2009. — S. 401–429.
¹⁶ Kim, S., & Kim, H. (2020). Smart safety services and crime prevention in Seoul: An empirical analysis. Asian Journal of Criminology, 15(3), 189–208. DOI: 10.1007/s11417-020-09305-x.
¹⁷ National Police Agency of Korea (2021). Annual Report on Crime Statistics. — Seoul: NPA Publication, 2021. — 315 p.
¹⁸ Quah, J.S.T. (2018). Combating Corruption Singapore-Style: Lessons for Other Asian Countries. Maryland Series in Contemporary Asian Studies, 2018(2), 1–75.
¹⁹ Singapore Police Force (2022). Annual Crime Brief 2021. — Singapore: SPF Publications, 2022. — URL: https://www.police.gov.sg/.
²⁰ Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Маҳалла ва оила давлат дастури тўғрисида» 2021 йил 28 январдаги ПФ-6181-сон Фармони. // Ўзбекистон Республикаси Қонун ҳужжатлари тўплами. — 2021. — №5. — Б. 45.