BIOGAZ ISHLAB CHIQARISHDA FOYDALANILADIGAN ASOSIY ORGANIK CHIQINDILARNI TANLASH VA ULARNING ENERGETIK SALOHIYATINI BAHOLASH
Keywords:
Kalit so‘zlar: biogaz, organik chiqindilar, anaerob bijg‘ish, metan, substrat, chorvachilik chiqindilari, energetik salohiyat, biotexnologiya.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada biogaz ishlab chiqarishda foydalaniladigan asosiy organik chiqindilar, ularning fizik-kimyoviy xususiyatlari hamda energetik salohiyati tahlil qilingan. Chorvachilik, qishloq xo‘jaligi, oziq-ovqat sanoati va maishiy organik chiqindilarning anaerob bijg‘ish jarayonidagi ahamiyati baholangan. Shuningdek, substrat tarkibi, uglerod va azot nisbati, namlik darajasi hamda organik modda miqdorining biogaz hosildorligiga ta’siri o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari organik chiqindilarni to‘g‘ri tanlash va ulardan samarali foydalanish biogaz ishlab chiqarish samaradorligini oshirish hamda qayta tiklanuvchi energiya manbalarini rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etishini ko‘rsatadi.
References
1. Weiland P. Biogas production: Current state and perspectives // Applied Microbiology and Biotechnology. – 2010. – Vol. 85. – P. 849–860.
2. Mata-Alvarez J. Anaerobic Digestion of Organic Solid Wastes. – London: IWA Publishing, 2014. – 438 p.
3. Angelidaki I., Karakashev D., Batstone D.J., Plugge C.M., Stams A.J.M. Biomethanation and its potential // Applied Microbiology and Biotechnology. – 2011. – Vol. 91. – P. 849–860.
4. Appels L., Baeyens J., Degreve J., Dewil R. Principles and potential of anaerobic digestion of waste-activated sludge // Progress in Energy and Combustion Science. – 2008. – Vol. 34. – P. 755–781.
5. Kothari R., Tyagi V.V., Pathak A. Waste-to-energy: A way from renewable energy sources to sustainable development // Renewable and Sustainable Energy Reviews. – 2010. – Vol. 14. – P. 3164–3170.
6. Ward A.J., Hobbs P.J., Holliman P.J., Jones D.L. Optimisation of the anaerobic digestion of agricultural resources // Bioresource Technology. – 2008. – Vol. 99. – P. 7928–7940.
7. Budzianowski W.M. Sustainable biogas energy in Poland: Prospects and challenges // Renewable and Sustainable Energy Reviews. – 2012. – Vol. 16. – P. 342–349.
8. Deublein D., Steinhauser A. Biogas from Waste and Renewable Resources. – Weinheim: Wiley-VCH, 2011. – 578 p.
9. Gerardi M.H. The Microbiology of Anaerobic Digesters. – New Jersey: John Wiley & Sons, 2003. – 177 p.
10. Abbasi T., Tauseef S.M., Abbasi S.A. Biogas Energy. – New York: Springer, 2012. – 169 p.
11. Karellas S., Boukis I., Kontopoulos G. Development of an investment decision tool for biogas production from agricultural waste // Renewable and Sustainable Energy Reviews. – 2010. – Vol. 14. – P. 1273–1282.
12. Achinas S., Euverink G.J.W. Theoretical analysis of biogas potential prediction from agricultural waste // Resource-Efficient Technologies. – 2016. – Vol. 2. – P. 143–147.
13. Bobayev I.D., Tursunov X.X., Qodirov A.A. Ekologik biotexnologiya. – Toshkent, 2023. – 312 b.
14. Oripov E.O., Nasrullayev A.O. Bioorganik kimyo. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2012. – 272 b.
15. Irnazarov Sh.I., Axmedov A.K., Xamroyev E.O., Raxmatov B.R. Biokimyo. – Qarshi: Intellekt, 2026. – 140 b.
16. Irnazarov Sh.I., Xamroyev E.O., Xolmurodova Z.D. Biofaol moddalar texnologiyasi: o‘quv qo‘llanma. – Qarshi: Intellekt, 2026. – 103 b.
17. Irnazarov Sh.I., Xamroyev E.O., Xolmurodova Z.D., Irnazarova N.I. Ekologik biotexnologiya: o‘quv qo‘llanma. – Qarshi, 2026. – 159 b.
18. Qobilova N.X., Xamroyev E.O., Umarov O.T., Xujamova D.B., Ibragimov A.K. “Un ishlab chiqarish texnologiyasi” fanidan uslubiy qo‘llanma uchun elektron modul dasturi. – DGU №58477. – Toshkent, 2025.
19. Xamrayev E.O., Yusupova Sh.S. Chorvachilikda organik chiqindilarni anaerob qayta ishlash substrat sifatidagi fizik-kimyoviy xususiyatlarining ilmiy ahamiyati // Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini. – 2026. – Vol. 119, № 4. – B. 122–127. DOI: 10.63241/AKHVvol119y2026iss4m15.
20. Xamroyev E.O., Sodiqova X.K. Oqava suvlarni tozalashda mikrosuvo‘ti Xlorella (Chlorella vulgaris) ning ahamiyati // Journal of Innovation, Creativity and Art. – 2025. – Vol. 4, № 10. – B. 35–38. ISSN 2181-4287.