INGLIZCHA QANOTLI SO'ZLARNING KONTEKSTUAL MA'NOLARI VA TARJIMADAGI XUSUSIYATLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: qanotli so‘zlar, kontekstual ma’no, frazeologiya, tarjima nazariyasi, lingvokulturologiya, pragmatika, ekvivalent tarjima, idiomatik birlik, semantika.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada ingliz tilidagi qanotli so‘zlar (winged words, aphoristic expressions, catchphrases)ning semantik, pragmatik va lingvomadaniy xususiyatlari hamda ularning kontekstual ma’nolari tahlil qilinadi. Tadqiqotda qanotli so‘zlarning turli kommunikativ vaziyatlarda ma’no o‘zgarishlari, tarjima jarayonida yuzaga keladigan muammolar va ularni bartaraf etish usullari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ingliz tilidan o‘zbek tiliga tarjima qilishda ekvivalent, analog, tavsifiy va adaptiv tarjima usullarining samaradorligi misollar asosida yoritiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, qanotli so‘zlarni muvaffaqiyatli tarjima qilish tarjimonning nafaqat til bilimiga, balki madaniyatlararo kommunikatsiya, tarix, adabiyot va pragmatik omillarni chuqur anglashiga ham bog‘liq.
References
1. Komissarov V. N. – Teoriya perevoda (lingvisticheskiye aspekti). (Tarjima nazariyasining lingvistik asoslari, iboralarni ekvivalentlash bo‘yicha klassik qo‘llanma).
2. Baker, Mona. – In Other Words: A Coursebook on Translation. (Idiomalar va turg‘un birikmalarni tarjima qilishning xalqaro standart uslublari).
3. Newmark, Peter. – A Textbook of Translation. (Iboralarni kontekstual moslashtirish va uslubiy muvofiqlik bo‘yicha nazariyalar).
4. Salomov, G‘aybulla. – Tarjima nazariyasi asoslari. (O‘zbek tarjimashunosligining asosiy asari, milliy koloritni saqlash bo‘yicha muhim manba).
5. Kunin, A. V. – Kurs frazeologii sovremennogo angliyskogo yazika. (Ingliz tili frazeologiyasi bo‘yicha eng mukammal tadqiqotlardan biri).
6. Spears, Richard A. – McGraw-Hill's Dictionary of American Idioms. (Zamonaviy ingliz tili iboralarini kontekstli tushunish uchun eng yaxshi lug‘at).
7. Moon, Rosamund. – Fixed Expressions and Idioms in English. (Iboralarning nutqda barqarorligi va ularning turlari haqida fundamental tadqiqot).
8. Nida, Eugene A. – Language, Culture, and Translating. (Iboralarning madaniy kontekstda tarjima qilinishi va "dinamik ekvivalentlik" nazariyasi).
9. Yo‘ldoshev, M. M. – Badiiy tahlil asoslari. (Adabiy matndagi obrazli ifodalarni tahlil qilish uchun foydali).
10. O‘zbek tilining izohli lug‘ati (yoki frazeologik lug‘atlar). (Inglizcha iboralarga o‘zbek tilidan mos variantlar topish uchun).
11. Google Scholar: "Translation of English idioms into Uzbek language" yoki "Cross-cultural analysis of phraseological units" kalit so‘zlari bilan izlang.
12. ZiyoNet (ziyonet.uz): O‘zbekistondagi pedagogik va filologik tadqiqotlar bazasi (ayniqsa, pedagogik institutlar ilmiy jurnallari).
13. Academia.edu / ResearchGate: "Cognitive approach to translation of idioms" kabi mavzular bo‘yicha eng yangi maqolalar.
