ANTIBIOTIKLARGA REZISTENTLIK MUAMMOSI: SABABLARI, OQIBATLARI VA OLDINI OLISH YO‘LLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: antibiotiklar, antimikrob rezistentlik, bakterial infeksiya, antibiotikoterapiya, oqilona dori qo‘llash, profilaktika.Abstract
Annotatsiya: Maqolada antibiotiklarga rezistentlik muammosi zamonaviy tibbiyot va jamoat salomatligining eng dolzarb masalalaridan biri sifatida ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Antibiotiklardan keng va ko‘pincha nazoratsiz foydalanish sharoitida bakterial rezistentlikning shakllanish mexanizmlari, uning etiologik omillari hamda klinik va ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari tizimli yondashuv asosida yoritilgan. Tadqiqotda antibiotiklarni qo‘llashga doir klinik ko‘rsatmalar va qarshi ko‘rsatmalar ilmiy asosda tahlil qilinib, ularning buzilishi natijasida yuzaga keladigan salbiy holatlar ochib beriladi. Shuningdek, antibiotiklardan oqilona foydalanish konsepsiyasining nazariy va amaliy ahamiyati asoslanib, antibiotik rezistentligining oldini olish bo‘yicha kompleks ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Olingan natijalar antibiotik rezistentligiga qarshi kurashda sog‘liqni saqlash tizimi subyektlari va aholining mas’uliyatini oshirish muhimligini ko‘rsatadi.
References
1. Ismoilov R.S. Antimikrob preparatlar va ularning klinik amaliyotdagi o‘rni. – Toshkent: Abu Ali ibn Sino nomidagi Tibbiyot nashriyoti, 2018.
2. Xo‘jayev A.A. Infeksion kasalliklarda antibiotikoterapiya asoslari. – Toshkent, 2019.
3. Karimov U.K., Yo‘ldoshev B.M. Antibiotiklardan oqilona foydalanish va rezistentlik muammolari // O‘zbekiston tibbiyot jurnali, 2020. – №3. – B. 45–50.
4. Abdullayev S.T. Zamonaviy tibbiyotda antimikrob rezistentlik: muammo va yechimlar. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2021.
5. Raxmonova N.M. Klinik farmakologiyada antibiotiklarning nojo‘ya ta’sirlari // Tibbiyot va farmatsiya, 2019. – №2. – B. 62–66.
6. Nazarov A.Sh. Antibiotiklar va ularning mikrobiologik ta’sir mexanizmlari. – Samarqand: SamDU nashriyoti, 2017.
7. To‘xtayev J.B. Antibiotik rezistentligining epidemiologik jihatlari // Yuqumli kasalliklar, 2021. – №1. – B. 33–38.
8. Saidova M.Q. Shifokor amaliyotida antibiotikoterapiya xatolari // O‘zbekiston sog‘liqni saqlash axborotnomasi, 2020. – №4. – B. 71–75.
9. Qodirov F.H. Bakterial infeksiyalarni davolashda zamonaviy yondashuvlar. – Toshkent, 2018.
10. Yusupov I.A., Abdukarimov L.R. Antimikrob preparatlarni qo‘llashda klinik protokollar // Klinik tibbiyot, 2022. – №2. – B. 54–59.
11. Mirzayev O.S. Antibiotiklardan noto‘g‘ri foydalanish oqibatlari // Tibbiy ta’lim va innovatsiyalar, 2019. – №1. – B. 40–44.
12. Usmonova D.K. Yuqumli kasalliklarning oldini olishda antibiotiklar o‘rni // Profilaktik tibbiyot, 2020. – №3. – B. 28–32.
13. Rasulov M.N. Antimikrob rezistentlik va jamoat salomatligi // Sog‘liqni saqlash muammolari, 2021. – №5. – B. 19–24.
14. Tursunov E.A. Klinik mikrobiologiyada rezistent shtammlar muammosi. – Toshkent, 2022.
15. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Antibiotiklardan oqilona foydalanish bo‘yicha klinik tavsiyalar. – Toshkent, 2021.
