SURXON VOHASI ALLALARI VA NIKOH-TO‘Y QO‘SHIQLARINING ETNOMADANIY HAMDA TARBIYAVIY AHAMIYATI (M. Naimovning “Qadim Surxon navolari” to‘plami asosida)
Keywords:
Kalit so‘zlar: Surxon vohasi, alla, yor-yor, kelin salom, nikoh-to‘y qo‘shiqlari, xalq og‘zaki ijodi, marosim folklori, etnomadaniyat, musiqa ta’limi, raqamlashtirish.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada Muzaffar Naimov tomonidan yozib olinib, nashrga tayyorlangan “Qadim Surxon navolari” to‘plamidagi allalar va Surxondaryo nikoh-to‘y marosimi qo‘shiqlarining etnomadaniy, poetik, tarbiyaviy hamda musiqiy-funksional xususiyatlari tahlil qilinadi. To‘plam Surxon vohasi xalq og‘zaki ijodining muhim namunalari — alla, yor-yor, o‘lan, lapar, kelin salom kabi janrlarni o‘zida jamlagani bilan ahamiyatlidir. Tadqiqotda mazkur qo‘shiqlar xalqning oilaviy-maishiy hayoti, farzand tarbiyasi, nikoh marosimi, ayol ijrochiligi, avlodlar davomiyligi va milliy o‘zlikni anglash jarayonidagi o‘rni nuqtayi nazaridan yoritiladi. Xulosa sifatida Surxon vohasi qo‘shiqlarini raqamlashtirish, nota va audio shaklida ilmiy kataloglashtirish, ularni musiqa ta’limi jarayoniga kiritish zarurligi asoslanadi.
References
1. Наимов М. Қадим Сурхон наволари: аллалар ва Сурхондарё никоҳ тўйи маросими қўшиқлари / Ёзиб олувчи ва тўплаб нашрга тайёрловчи М. Наимов; масъул муҳаррир ва сўзбоши муаллифи М. Жўраев. – Тошкент: “Санъат” журнали нашриёти, 2006. – 40 б.
2. Алавия М. Ўзбек халқ маросим қўшиқлари. – Тошкент: Фан, 1974. – 222 б.
3. Оstonasi tillodan. To‘y marosim qo‘shiqlari / Nashrga tayyorlovchilar: M. Mirzayeva, A. Musaqulov. – Toshkent: Fan, 1992.
4. Safarov O. O‘zbek xalq og‘zaki ijodi. – Toshkent: Mumtoz so‘z, 2010.
5. Safarov O. To‘y muborak, yor-yor: o‘zbek xalq nikoh to‘yi marosimi qo‘shiqlari. – Toshkent: Ma’naviyat, 2000.
6. Jo‘rayev M. O‘zbek mavsumiy marosim folklori. – Toshkent: Fan, 2008.
7. Panjiyev Q. B. Surxondaryo viloyati o‘zbek xalq qo‘shiqchilik ijodiyoti: san’atshunoslik fanlari nomzodi dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 2010. – 20 b.
