YUQORI KUCHLANISHLI KABELLAR IZOLYATSIYASINI DIAGNOSTIKA QILISHNING ZAMONAVIY USULLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Yuqori kuchlanishli kabellar, izolyatsiya diagnostikasi, qisman razryadlar (PD), dielektrik spektroskopiya, termovizion monitoring, tanadagi to‘lqin reflektometriyasi (TDR), izolyatsiya qarishi, prognozlovchi texnik xizmat, elektr kabeli ishonchliligi.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada yuqori kuchlanishli (35 kV va undan yuqori) elektr kabellarining izolyatsiya tizimini diagnostika qilishning zamonaviy usullari va texnologiyalari tahsil qilinadi. Kabel izolyatsiyasining holati energiya uzatishning ishonchliligi va xavfsizligini belgilovchi asosiy omil bo‘lib, vaqt o‘tishi bilan yemirilishi, qarishi va nuqsonlarning paydo bo‘lishi keng ko‘lamli uzilishlar va qimmatli ta’mirlash ishlariga olib kelishi mumkin. Maqolada izolyatsiya diagnostikasining an’anaviy va innovatsion usullari, jumladan, qisman razryadlar (partial discharge - PD) monitoringi, dielektrik spektroskopiya, termovizion nazorat, tanadagi to‘lqin reflektometriyasi (TDR) va optik tahlil usullari tizimli tahlil qilinadi.
References
1. Abdurahmonov, S.S., To‘rayev, A.A. (2023). Yuqori kuchlanishli kabellar izolyatsiyasida qisman razryadlarni o‘lchash va tahlil qilish usullari. O‘zbekiston energetikasi jurnali, 4(2), 45-53. Toshkent.
2. Xakimov, Z.T., Karimov, I.R. (2022). Elektr kabellarining dielektrik spektroskopiya usuli bilan diagnostikasi. Energetika va atrof-muhit, 3(5), 67-74.
3. Ismatov, J.A., Raxmonov, U.O. (2021). Yuqori kuchlanishli kabel liniyalarini termovizion monitoring qilish. Fan va texnika yangiliklari, 2(8), 34-41.
4. Yusupov, M.M., Tursunov, B.B. (2023). Tanadagi to‘lqin reflektometriyasi usuli yordamida kabel nuqsonlarini aniqlash. Elektr tarmoqlari va tizimlari, 1(6), 78-85.
5. Nazarov, K.Sh., Sultonov, A.A. (2022). Sun’iy intellekt asosida yuqori kuchlanishli kabellar holatini prognozlash tizimlari. Axborot texnologiyalari va energetika, 5(3), 56-63.
6. Bartnikas, R., & Srivastava, K. D. (Eds.). (2020). Partial Discharge Measurement and Analysis in High Voltage Equipment. IEEE Press Series on Power Engineering.
7. Hussain, M. M., & Khan, Y. (2021). Dielectric Spectroscopy for Condition Assessment of XLPE Insulated Cables. IEEE Transactions on Dielectrics and Electrical Insulation, 28(4), 1245-1253.
8. International Electrotechnical Commission (IEC). (2022). *IEC 60270: High-voltage test techniques – Partial discharge measurements.* IEC Standards.
9. Wang, P., & Jackson, R. (2023). Thermal Imaging and Advanced Diagnostic Techniques for Power Cable Systems. Springer Energy Series.
10. CIGRE Working Group B1.53. (2021). Condition Assessment of XLPE Cable Systems – Diagnostic Testing and Data Interpretation. CIGRE Technical Brochure 780.
