DISSIPATIV CHIZIQLI BO‘LMAGAN MEXANIK TIZIMLARDA MURAKKAB DINAMIK JARAYONLARNI MODELLASHTIRISH VA TAHLIL QILISH
Keywords:
Kalit so‘zlar: Dissipativ tizim, chiziqli bo‘lmagan tebranish, limit sikl, bifurkatsiya, xaos, fazoviy diagramma, Duffing osilatori, Van-der-Pol model, ko‘p erkinlik darajasi, numerik simulyatsiya.Abstract
Annotatsiya:Ushbu maqola chiziqli bo‘lmagan va dissipativ mexanik tizimlarning murakkab dinamik xatti-harakatlarini chuqur o‘rganadi. Energiyaning so‘nishi, limit sikllar, bifurkatsiya va xaotik rejimlar nazariy, analitik va numerik yondashuvlar yordamida tahlil qilinadi. Dissipativ nolinear osilatorlar (Duffing, Van-der-Pol, Rayleigh) va ko‘p erkinlik darajali tizimlar misolida barqarorlik, rezonans, limit sikllar va fazoviy strukturalar batafsil ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, amaliy sohalarda dissipativ nolinear tizimlarni modellashtirish va barqaror ishlashini ta’minlashga oid tavsiyalar beriladi.References
1. Nayfeh A., Mook D. Nonlinear Oscillations. Wiley, 1979.
2. Jordan D., Smith P. Nonlinear Ordinary Differential Equations. Oxford University Press, 2007.
3. Kovacic I., Brennan M. The Duffing Equation: Nonlinear Oscillators and their Behaviour. Wiley, 2011.
4. Khalil H. Nonlinear Systems. Prentice Hall, 2002.
5. Guckenheimer J., Holmes P. Nonlinear Oscillations, Dynamical Systems, and Bifurcations of Vector Fields. Springer, 1983.
6. Verhulst F. Nonlinear Differential Equations and Dynamical Systems. Springer, 2006.
7. Van der Pol B. On Relaxation-Oscillations. Philosophical Magazine, 1926.
Downloads
Published
2025-12-08
Issue
Section
Articles
How to Cite
Turayev Qahramon Nortojiyevich. (2025). DISSIPATIV CHIZIQLI BO‘LMAGAN MEXANIK TIZIMLARDA MURAKKAB DINAMIK JARAYONLARNI MODELLASHTIRISH VA TAHLIL QILISH. JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 90(1), 295-298. https://journalss.org/index.php/new/article/view/8694