ZAMONAVIY DASTURLASH TILLARINING O‘QUV JARAYONIDAGI O‘RNI VA ULARNI O‘QITISH METODIKASI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Dasturlash tillari, raqamli kompetensiya, algoritmik tafakkur, STEAM, loyihaviy ta’lim, gamifikatsiya, Python, Java, C#, o‘quv metodikasi, raqamli pedagogika.Abstract
Ushbu maqolada zamonaviy dasturlash tillarining ta’lim jarayonidagi o‘rni, ularni o‘qitishning metodik asoslari, raqamli kompetensiyalarni shakllantirishga qo‘shayotgan hissasi va o‘quvchilarda algoritmik tafakkurni rivojlantirish mexanizmlari ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida 2018–2024 yillar oralig‘ida O‘zbekiston va xorijiy mamlakatlarda amalga oshirilgan ta’lim islohotlari, STEAM yondashuvi, kompetensiyaviy yondashuv va pedagogik texnologiyalar asosida shakllangan tajribalar o‘rganilgan. Maqolada dasturlash tillarining o‘ziga xos didaktik imkoniyatlari, o‘quv motivatsiyasiga ta’siri, ta’lim samaradorligini oshirishdagi roli, shuningdek, ularni o‘qitishda qo‘llaniladigan metodlar — loyihaviy yondashuv, muammoli vaziyatlar, gamifikatsiya, modulli o‘qitish va AR/VR texnologiyalar bilan integratsiya kabi yo‘nalishlar yoritilgan. Tadqiqot natijalari o‘quv jarayonida Python, Java, C#, JavaScript, Scratch va boshqa tillarning o‘qitilishi o‘quvchilarni mantiqiy fikrlashga, ijodiy yechimlar topishga, real hayot muammolarini modellashtirishga sezilarli darajada tayyorlashini ko‘rsatdi.
References
1. OECD. Future of Education and Skills 2030: OECD Learning Compass. Paris, 2020.
2. UNESCO. Digital Literacy in Education: Policy and Practice. Paris, 2021.
3. Wing J. M. Computational Thinking. Communications of the ACM, 2006.
4. Brennan, K., Resnick, M. New Frameworks for Studying Computing in Schools. MIT Press, 2012.
5. Lye, S.Y., Koh, J.H.L. Review on Teaching and Learning of Computational Thinking. Computers in Human Behavior, 2014.
6. O‘zbekiston Respublikasi “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi, 2020.
7. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. Informatika fani bo‘yicha o‘quv dasturi, 2022.
8. IT Park Uzbekistan. Raqamli ko‘nikmalar bo‘yicha metodik qo‘llanma, 2023.
9. Papert S. Mindstorms: Children, Computers, and Powerful Ideas. MIT Press, 1980.
10. Shneiderman B. Software Psychology: Human Factors in Computer and Information Systems. Cambridge Press, 2016.
