PSIXOSOMATIK KASALLIKLAR: ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI VA KLINIK KECHISHINING BIOPSIXOSOSIAL MODELI ASOSIDA TAHLILI
Keywords:
psixosomatik kasalliklar, biopsixososial model, stress, immun nevroendokrin tizim, somatoform, psixoterapiya, biopsixososial yondashuvAbstract
Ushbu maqolada psixosomatik kasalliklarning etiologiyasi,
patogenezi va klinik kechishi biopsixososial model nuqtai nazaridan kompleks tahlil
qilinadi. Psixosomatik kasalliklar — aʼzo va tizimlarda jismoniy belgilarning paydo
bo‘lishi yoki davom etishida psixologik, ijtimoiy va biologik omillar o‘zaro taʼsiri
orqali yuzaga keladigan patologik holatlarni anglatadi. Maqolada biologik (genetik
predispozitsiya,
nevrofiziologik
disfunktsiyalar
va
immun-neuroendokrin
o‘zgarishlar), psixologik (stress, shaxsiyat xususiyatlari, emosional regulyatsiya
buzilishlari) va ijtimoiy (oilaviy, ish, madaniy va iqtisodiy) omillar tahlil qilinadi.
Bundan tashqari, klinik ko‘rinishlarni aniqlash, diagnostika yondashuvlari va
integrativ davolash tamoyillari — medikamentoz terapiya, psixoterapiya va
biopsixososial yondashuv asosida tashkil etilgan reabilitatsiya strategiyalari
muhokama qilinadi. Maqola amaliyotga yo‘naltirilgan tavsiyalar va ilmiy tadqiqotlar
uchun istiqbolli yo‘nalishlarni taklif etadi.
References
1.
Smakowski A, Hüsing P, Völcker S, Löwe B, Rosmalen JGM, Shedden-Mora
M et al. Psychological risk factors of somatic symptom disorder: A systematic review
and meta-analysis of cross-sectional and longitudinal studies. Journal of
Psychosomatic Research. 2024;181:111608. DOI:10.1016/j.jpsychores.2024.111608
— psixologik omillar rolini tizimli koʻrib chiqadi.
2.
Röhricht F, et al. Integrated care model for patients with functional somatic
symptom disorder – recommendations for best practice. BMC Health Services
