MASHINA TARJIMASI VA INSON TARJIMASI: SUN’IY INTELLEKT DAVRIDA TIL, MA’NO VA MADANIYAT MUAMMOLARI
Keywords:
mashina tarjimasi, inson tarjimasi, neyron mashina tarjimasi, sun’iy intellekt, madaniyatlararo tarjima, post-editing.Abstract
Sun’iy intellekt texnologiyalarining rivojlanishi mashina tarjimasi
tizimlarini tilshunoslik va tarjima amaliyotining muhim tarkibiy qismiga aylantirdi.
Ayniqsa, neyron mashina tarjimasi tillararo muloqot tezligi va hajmini sezilarli
darajada oshirdi. Biroq inson tarjimasining semantik chuqurlik, pragmatik moslashuv
va madaniy kontekstni anglash borasidagi ustunliklari hanuz dolzarbligicha
qolmoqda. Ushbu maqolada mashina tarjimasi va inson tarjimasi qiyosiy tahlil qilinib,
ularning
samaradorligi
statistik
ko‘rsatkichlar,
amaliy
misollar
va
integratsiyalashgan model asosida yoritiladi. Tadqiqot natijalari mashina tarjimasi va
inson tarjimasining raqobat emas, balki o‘zaro to‘ldiruvchi mexanizm ekanini
ko‘rsatadi.
References
1. Baker, M. (2018). In other words: A coursebook on translation (3rd ed.).
Routledge.
2. Chomsky, N. (2017). The architecture of language. Oxford University Press.
3. Ghazvinian, M. (2019). The linguistic impact of automated translation tools on
language teaching. Journal of Language and Education, 5(2), 45–58.
4. Hassan, H., et al. (2022). The role of AI in linguistic research. Oxford
University Press.
5. Koehn, P. (2021). Neural machine translation. MIT Press.
6. Nielsen, R. (2020). Machine translation and the future of linguistics. Cambridge
University Press.
7. Wang, Y. (2023). Cultural translation in the age of artificial intelligence.
Springer.
8. Zhang, X., & Wu, X. (2020). Artificial intelligence in linguistics: Applications
and challenges. Springer.