UYUSHTIRILGAN VA MAJBURIY NIKOH: IJTIMOIY-IQTISODIY OMILLAR VA HUQUQIY OQIBATLAR
Keywords:
uyushtirilgan nikoh, majburiy nikoh, oilaviy an’ana, gender tengsizligi, oilaviy zo‘ravonlik, shaxs erkinligi, O‘zbekiston qonunchiligi, Markaziy Osiyo, psixologik travma, huquqiy himoyaAbstract
Maqolada uyushtirilgan va majburiy nikoh institutining
zamonaviy jamiyatdagi o‘rni, uning ijtimoiy, madaniy va huquqiy jihatlari tahlil
qilinadi. Uyushtirilgan nikoh oilaviy an’ana va ijtimoiy bosim natijasida shakllansa,
majburiy nikoh shaxs erkinligini buzuvchi jinoyat sifatida baholanadi. O‘zbekiston va
boshqa Markaziy Osiyo mamlakatlaridagi statistik ma’lumotlar, huquqiy hujjatlar
(O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi, oila qonunchiligi) va xalqaro tajribaga
asoslanib, ushbu hodisaning salbiy oqibatlari – gender tengsizligi, psixologik
travmalar, oilaviy zo‘ravonlik va demografik muammolar ko‘rsatib o‘tiladi. Maqolada
majburiy nikohga qarshi kurashishning huquqiy va ijtimoiy mexanizmlari, shu
jumladan, ta’lim, jamoatchilik kampaniyalari va qonunchilikni takomillashtirish
bo‘yicha takliflar beriladi. Tadqiqot natijalari ushbu muammoni hal qilishda davlat,
fuqarolik jamiyati va xalqaro tashkilotlarning hamkorligi zarurligini ta’kidlaydi.
References
Yechim sifatida huquqiy islohotlar, qizlarga ta’lim berish, jamiyatda
xabardorlikni oshirish va majburiy nikohga qarshi qonunlarni qat’iy amal qilish zarur.
Nikoh faqat erkin rozilik asosida bo‘lishi kerak, chunki majburiyat shaxsiy baxtni
emas, jamiyat rivojini ham to‘sadi.
