O‘SMIRLAR PSIXOLOGIYASIDA IJTIMOIY MUHITNING ROLI
Keywords:
o‘smirlik psixologiyasi, ijtimoiy muhit, oilaviy ta'sir, maktab iqlimi, tengdoshlar bosimi, raqamli ijtimoiylashuv, psixologik farovonlik, kiberzo‘ravonlik, ruhiy salomatlikAbstract
Ushbu ilmiy maqola o‘smirlik davrida ijtimoiy muhitning shaxsning
psixologik rivojlanishiga ta’sirini kompleks tahlil qiladi. Tadqiqotda oila, maktab,
tengdoshlar guruhi va raqamli muhit kabi asosiy ijtimoiy omillarning o‘smir psixikasiga
ijobiy va salbiy ta’sir mexanizmlari ilmiy adabiyotlar asosida yoritilgan. Maqolada xususan,
qo‘llab-quvvatlovchi maktab muhitining depressiv holatlarni 40% ga kamaytirishi va oilaviy
barqarorlikning xavfli xatti-harakatlarga qarshi himoya vazifasi empirik ma'lumotlar bilan
isbotlangan. Shuningdek, virtual muhitning keltirib chiqaradigan kiberzo‘ravonlik va
psixologik bosim kabi muammolar, hamda ularga qarshi choralar haqida fikr yuritilgan.
Xulosa qilib, o‘smirlar uchun sog‘lom ijtimoiy muhitni shakllantirishda oila, ta'lim
muassasalari va jamiyatning integratsiyalashgan yondashuvi zarurligi ta’kidlangan.
References
1. American Academy of Pediatrics. (2023). Clinical Report: The Importance of Family
Meals for Adolescent Emotional Well-being and Risk Behavior Prevention.
2. Bronfenbrenner, U. (1994). Ecological models of human development. In
International Encyclopedia of Education.
3. Jahon Sog‘liqni Saqlash Tashkiloti (WHO). (2022). Adolescent health.
https://www.who.int/health-topics/adolescent-health
4. Karimova, M. (2021). "O‘smirlar psixologiyasida oilaviy muhitning o‘rni".
Psixologiya, 4(2), 45-52.
5. Mirziyoyeva, S. (2021). "Ijtimoiy tarmoqlar va o‘smirlar o‘zini anglashi". Ijtimoiy
tadqiqotlar, 2(4), 23-30.
6. Smith, J. P., & Jones, A. L. (2022). The Impact of Positive School Climate on
Adolescent Depression Risk: A Longitudinal Study. Developmental Psychology,
58(4), 712-725.
7. UNICEF. (2021). The State of the World's Children 2021: On My Mind – Promoting,
protecting and caring for children’s mental health.
8. Xodjayeva, D. (2019). O‘smirlar bilan psixologik ishlash. Samarqand: SamDU
nashriyoti.
