KOXLEAR IMPLANTLI BOLALARDA TA’LIM-TARBIYA OLIB BORISH QOIDALARI

Authors

  • Mamatkulova Lobar Tolibjonovna Author
  • Rahmatova Omina Bahtiyor qizi Author

Keywords:

koxlear implant, eshitish nuqsoni, maxsus pedagogika, inklyuziv ta’lim, nutq rivoji, eshitish idroki, individual yondashuv, erta reabilitatsiya, surdopedagogika, logopediya, ta’lim-tarbiya jarayoni

Abstract

Mazkur mavzu koxlear implant o‘rnatilgan bolalarda ta’lim
tarbiya jarayonini samarali tashkil etish qoidalarini ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan 
yoritishga bag‘ishlangan. Koxlear implant eshitish qobiliyati og‘ir darajada buzilgan 
bolalarning atrof-muhit tovushlarini idrok etishi, nutqni anglash va og‘zaki muloqotga 
kirishish imkoniyatlarini kengaytiruvchi yuqori texnologik vosita hisoblanadi. Biroq 
implantatsiya jarayoni bolaning eshitish va nutq rivojlanishini avtomatik tarzda 
ta’minlab bermaydi, balki maxsus tashkil etilgan ta’lim-tarbiya tizimini talab etadi. 
Annotatsiyada koxlear implantli bolalarning psixofiziologik, nutqiy va kommunikativ 
xususiyatlari, ularning ta’lim jarayonidagi ehtiyojlari tahlil qilinadi. Ta’lim-tarbiya 
jarayonida individual yondashuv, erta reabilitatsiya, doimiy audiologik nazorat hamda 
pedagog, logoped, surdopedagog va ota-onalar o‘rtasidagi hamkorlikning muhimligi 
asoslab beriladi. Shuningdek, eshitish idrokini rivojlantirish, og‘zaki nutqni 
shakllantirish, lug‘at boyligini kengaytirish va ijtimoiy moslashuvni ta’minlashga 
qaratilgan pedagogik strategiyalar yoritiladi. Mazkur mavzuda ta’lim muhitini 
moslashtirish, dars jarayonida ko‘rgazmalilik, multimodal usullar (eshitish, ko‘rish, 

References

1.

2.

Xamidova M.U. Maxsus pedagogika. – T.: Fan va texnologiya, 2018

Ayupova M.Y. Logopediya. – T.: O’zbekiston faylasuflari milliy jamiyati

nashriyoti, 2007

3.

Po’latova P.M. Maxsus pedagogika. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2014

4.

Muminova L.R., Abidova N.Z., Maxsus psixologiya. – Toshkent:

O’zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2013

Published

2026-01-08

How to Cite

KOXLEAR IMPLANTLI BOLALARDA TA’LIM-TARBIYA OLIB BORISH QOIDALARI. (2026). ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 85(1), 107-115. https://journalss.org/index.php/obr/article/view/14083