INKLYUZIV TA’LIMDA AUTIZM SINDROMLI BOLALARDA NUTQNI RIVOJLANTIRISHDA MULTIMODAL YONDASHUVNING ROLI
Keywords:
Inklyuziv ta’lim, autizm spektr buzilishi, nutqni rivojlantirish, multimodal yondashuv, kommunikativ ko‘nikmalar, logopedik ishlar, pedagogik texnologiyalar, ijtimoiy moslashuv.Abstract
Mazkur maqolada inklyuziv ta’lim sharoitida autizm spektr buzilishi (ASB)
bo‘lgan bolalarda nutqni rivojlantirish jarayonida multimodal yondashuvning
ahamiyati va samaradorligi yoritiladi. Tadqiqotda multimodal yondashuvning
mohiyati — ya’ni vizual, eshitish, kinestetik, taktil va raqamli vositalarni uyg‘un holda
qo‘llash orqali bolalarning nutqiy faolligini oshirish imkoniyatlari tahlil qilinadi.
Maqolada autizmli bolalarda nutq rivojlanishining o‘ziga xos jihatlari, kommunikativ
qiyinchiliklar va ularni bartaraf etishda integrativ pedagogik-uslubiy yondashuvlarning
roli ilmiy-nazariy manbalar asosida ochib berilgan. Shuningdek, inklyuziv sinf
sharoitida multimodal texnologiyalar asosida tashkil etilgan logopedik va pedagogik
mashg‘ulotlarning ijobiy ta’siri, ularning ijtimoiy moslashuv hamda muloqot
ko‘nikmalarini shakllantirishdagi o‘rni asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari multimodal
yondashuv autizm spektrli bolalarda nutqni rivojlantirishda samarali vosita bo‘lib,
ularning ta’lim jarayonidagi faol ishtirokini ta’minlashga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
References
1. Qodirova, D. R. Inklyuziv ta’lim asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiyalar,
2020.
2. Rahmonova, M. A. Maxsus pedagogika va inklyuziv ta’lim. – Toshkent:
O‘qituvchi, 2019.
3. Xo‘jayev, B. S. Logopediya: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Akademnashr,
2021.
4. Ismoilova, N. Sh. Autizm spektr buzilishlari bo‘lgan bolalar bilan ishlash
metodikasi. – Toshkent: Universitet, 2022.
5. Alimuhamedova, Z. T. Inklyuziv ta’lim sharoitida autizmli bolalarda
kommunikativ ko‘nikmalarni rivojlantirish // Pedagogik ta’lim, 2021, №4.
6. Mirzayeva, G. R. Multimodal yondashuv asosida nutqni rivojlantirish
samaradorligi // Maxsus pedagogika muammolari, 2022, №2.
7. American Psychiatric Association. DSM-5: Diagnostic and Statistical Manual
of Mental Disorders. – Washington, DC, 2013.
8. Schreibman, L. The Science and Fiction of Autism. – Cambridge: Harvard
University Press, 2018.
