SHERZOD SOBIROVNING “FANTAZIYA” ASARI: NAY BA XALQ CHOLG’ULARI ORKESTRI UCHUN KONSERT JANRI VA KOMPOZITSION XUSUSIYATLARI
Keywords:
Fantaziya janri, nay, xalq cholg‘ulari orkestri, Sherzod Sobirov, musiqiy shakl, dramaturgiya, faktura, polifoniya, tembr, konsertlilik, milliy musiqiy intonatsiya.Abstract
Mazkur maqolada zamonaviy o’zbek kompozitori Sherzod
Sobirovning nay va xalq cholg’ulari orkestri uchun yozilgan “Fantaziya” asari
musiqiy-tahliliy jihatdan o‘rganiladi. Asarda fantaziya janrining erkin shakllilik
tamoyillari, uch qismli dramaturgik tuzilishi hamda obrazlar rivojining mantiqiy
izchilligi tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida asarning muqaddima, asosiy qism va
repriza bo’limlaridagi shakl, ritm, faktura, dinamika va tembr xususiyatlari ochib
beriladi. Nay cholg’usining yakkaxon ifodaviy imkoniyatlari, uning orkestr bilan
konsertlilik va dialogik munosabati, shuningdek, polifonik elementlar va
qatlamlashgan faktura vositasida musiqiy dramatizmning kuchayishi yoritiladi.
Maqolada asarning musiqiy tili, mavzu shakllanishi va rivoji Asafiyevning intonatsion
mantiqiy tafakkur qonuniyatlari asosida izohlanib, Sherzod Sobirov ijodida milliy kuy
intonatsiyalarining zamonaviy kompozitsion yechimlar bilan uyg’unlashuvi ilmiy
jihatdan asoslanadi.
References
1.
2.
Oʼzbekiston milliy entsiklopediyasi V tom. Toshkent 2003
Жабборов А. Ўзбекистон композиторлари, бастакорлари ва
мусиқашунослари: маълумотнома. — Тошкент, 2018.
3.
Е.Ручьевская“Функции музыкальной темы” Л. 1977 й.
4.
В.Н.Холопова “Фактура” Санкт- Петербург 2002 й.
