KORREKTSION PEDAGOGIKA VA MAXSUS PSIXOLOGIYANING SHAKLLANISHIDA NAZARIY YONDASHUVLARNING O‘RNI
Keywords:
korrektsion pedagogika, maxsus psixologiya, nazariy yondashuvlar, defektologiya, sotsiokultural nazariya.Abstract
Ushbu maqola korrektsion pedagogika va maxsus psixologiyaning
shakllanish jarayonida nazariy yondashuvlarning rolini nazariy jihatdan tahlil qilishga
bag‘ishlangan. Fanlarning tarixiy rivojlanishi – dastlabki tibbiy modeldan zamonaviy
inkluziv yondashuvlargacha bo‘lgan bosqichlar ko‘rib chiqilgan. Asosiy e’tibor
behavioristik, kognitiv, sotsiokultural va gumanistik nazariy yondashuvlarga
qaratilgan bo‘lib, ularning nogironlikni talqin qilish va korreksiya usullariga ta’siri
taqqoslangan. Maqolada nazariy yondashuvlarning sintezi korrektsion pedagogika va
maxsus psixologiyani rivojlantirishning asosi ekanligi xulosasi qilingan hamda
inkluziv ta’lim amaliyotida ularni integratsiya qilish zarurligi ko‘rsatilgan. Ushbu ish
ta’lim mutaxassislari va tadqiqotchilar uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega.
References
1. Vygotsky, L. S. (1929). The fundamental problems of defectology. In R. W.
Rieber & A. S. Carton (Eds.), The collected works of L. S. Vygotsky (Vol. 2,
The fundamentals of defectology). Plenum Press. (Original work published
1929)
2. McLeod, S. A. (2024, March 13). Vygotsky vs. Piaget: A paradigm shift. Simply
Psychology.
3. Rodina, K. A. (2007). Vygotsky’s social constructionist view on disability: A
methodology for inclusive education.
4. Smagorinsky, P. (2023). Vygotsky, “Defectology,” and inclusive education.
https://doi.org/10.4324/9781003374848-17
5. Joubert, R., & Harrington, I. (2020). Inclusive education: Origins,
“defectology”, and Kosovo’s experiences of inclusive education. International
Journal
of
Higher
Education,
9(1),
52–61.
https://doi.org/10.5430/ijhe.v9n1p52
6. Ebo, B. A. (2018). Constructivism or behaviorism: What is the best method to
teach special needs students? Journal of Healthcare, Science and the
Humanities, 8(2), 45–56.
7. Smagorinsky, P. (2012a). Vygotsky, “Defectology," and the inclusion of people
of difference in the broader cultural stream. Journal of Language and Literacy
Education
[Online],
8(1),
1–25.
content/uploads/2012/05/Vygotsky-and-Defectology.pdf
8. Smagorinsky, P. (2012b). “Every individual has his own insanity”: Applying
Vygotsky’s work on defectology to the question of mental health as an issue of
inclusion. Learning, Culture and Social Interaction, 1(2), 67–77.