SEMIZLIK VA YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARI O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK
Keywords:
Yurak-qon tomir kasalliklari — bu yurak, qon tomirlari va ular bilan bog‘liq tizimlarni o‘z ichiga olgan kasalliklar guruhi bo‘lib, ularning asosiy ifodasi ateroskleroz, gipertenziya, miokard infarkti va insultdir. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, ortiqcha vazn va semizlik metabolik muvozanatni buzadi, qonda lipid va glyukoza miqdorini oshiradi, bu esa qon tomirlarining ichki qatlamida zararli o‘zgarishlarni keltirib chiqaradi. Shu bilan birga, semizlik odatda yurak faoliyatini ortiqcha yuk ostida qoldiradi, bu esa gipertenziya va yurak yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin.Abstract
Semizlik — zamonaviy dunyoda jiddiy ijtimoiy va sog‘liq muammosi bo‘lib,
uning tarqalishi so‘nggi o‘n yilliklarda keskin oshgan. Jahon sog‘liqni saqlash
tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, 18 yoshdan oshgan aholining qariyb uchdan biri
ortiqcha vaznga ega yoki semiz hisoblanadi. Semizlikning asosiy xususiyati tanada
yog‘ to‘planishining me’yoridan oshishi bo‘lib, bu holat organizmning metabolik va
kardiovaskulyar tizimlariga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Ayniqsa, yurak-qon tomir
kasalliklari (YQTK) bilan bog‘liqligi o‘ta muhimdir, chunki semizlik bu
kasalliklarning rivojlanish xavfini sezilarli darajada oshiradi.
References
1. Bokova T.A. Lukiyna E.V. Ortiqcha vaznli o’smirlarda arterial gipertenziya:
oldini olish va davolashga yondashuvlar // «Peditriya amaliyoti» jurnali, 2015 yil, 6
son, 16-20-betlar.
2. Mamatov A. U., Orozmatov T. T., Madaminov Zh. B., Abdymanap Kyzy A.,
Chubasheva N. D. Obesity and the risk of developing cardiovascular diseases: a look
at the modern problem // The Scientific Heritage. 2021. No. 64-2.
3. Filinyuk P. Yu., Shishkin A. N., Pchelin I. Yu., Volovnikova V. A.,
Droganova A. S., Khudyakova N. V. The relationship between obesity phenotypes and
cardiovascular diseases // Juvenis scientia. 2024. Vol. 10. No. 2. P. 5-14.
4. Brel N.K., Gruzdeva O.V., Kokov A.N., Masenko V.L., Dyleva Yu.A., Belik
E.V., Barbarash O.L. Relationship between visceral obesity and coronary calcification
in coronary heart disease. Therapeutic archive. 2021;93(12):1428–1434.
5. A. Chernaya, I. G. Kamyshanskaya, I. Yu. Pchelin, Physiological and
pathological significance of pericardial fat for the heart and adjacent vessels , Juvenis
Scientia: Vol. 8 No. 1 (2022)[5] O. N. Vasilkova, T. V. Mokhort, I. G. Savasteeva, I.
Yu. Pchelin, Yu. I. Yarets, L. E. Korotaeva, Predicting the risk of chronic heart failure
in patients with type 2 diabetes mellitus , Juvenis Scientia: Vol. 7 No. 5 (2021)
