BOLALARDA ANAFILAKTIK SHOKDA SHOSHILINCH TIBBIY YORDAM KO‘RSATISHNING ZAMONAVIY JIHATLARI: ADRENALIN VA GLYUKOKORTIKOSTEROIDLAR SAMARADORLIGINING QIYOSIY TAHLILI
Keywords:
anafilaktik shok, pediatriya, Epinefrin, Adrenalin, Deksametazon, bifazik reaksiya, IMRAD, F.E.R. Simons, shoshilinch yordam.Abstract
Ushbu maqola pediatriya amaliyotida eng og‘ir
asoratlardan biri bo‘lgan anafilaktik shokni bartaraf etishdagi taktik xatolarga
bag‘ishlangan. Maqsad: Shoshilinch vaziyatlarda shifokorlar o‘rtasida keng tarqalgan
"Gormon – qutqaruvchi vosita" degan tushunchaning ilmiy asossiz ekanligini isbotlash
va Adrenalinning ustunligini ko‘rsatib berish. Metodlar: Tadqiqotda O‘zbekiston va
xalqaro (EAACI, JSST) klinik protokollari solishtirma tahlil qilindi. Natijalar:
Farmakodinamik tahlil shuni ko‘rsatdiki, Deksametazonning ta’siri genomik bo‘lib, u
1 soatdan keyin boshlanadi. Adrenalin esa bir necha daqiqada yurak va nafas faoliyatini
tiklaydi. Xulosa: Shok holatida gormonlarga ishonib qolish — qimmatli vaqtni boy
berishdir. Yagona to‘g‘ri yechim — Adrenalinni o‘z vaqtida va to‘g‘ri dozada mushak
orasiga yuborishdir.
References
1. Shamsiyev F.M., va boshqalar. Bolalar kasalliklari propedevtikasi.
(Darslik). Toshkent, "Abu Ali ibn Sino" nashriyoti, 2018-yil.
2. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni Saqlash Vazirligi. Shoshilinch
tibbiy yordam ko‘rsatish bo‘yicha klinik protokollar (Pediatriya bo‘yicha).
Toshkent, 2022-yil.
3. Qo‘qon universiteti Andijon filiali. "Gospital pediatriya" va "Bolalar
kasalliklari" fanidan ma’ruza matnlari. 2025-2026 o‘quv yili.
4. Ahmedova D.I. Neonatologiya va pediatriya. (O‘quv qo‘llanma).
Toshkent, 2020-yil.
5. Muraro A., et al. EAACI Guidelines: Anaphylaxis (2021 update).
European Academy of Allergy and Clinical Immunology.
6. Internet manbalari: World Allergy Organization (WAO) rasmiy sayti
ma’lumotlari.
