O‘ZBEK VA TURK TILLARIDA IZOHLI LUG‘AT TUZISHNING LINGVOSTATISTIK VA METODIK TAMOYILLARI
Keywords:
leksikografiya, izohli lug‘at, o‘zbek tili, turk tili, makrostruktura, mikrostruktura, lingvostatistika, korpus lingvistikasi, definitsiya.Abstract
Ushbu maqolada o‘zbek va turk tillarining izohli lug‘atshunosligi
qiyosiy jihatdan tadqiq etiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi — ikki qardosh turkiy til
leksikografiyasidagi lug‘at tuzish tamoyillari, so‘z tanlash mezonlari va ma’no
izohlash usullarini aniqlashdir. Ushbu maqolada “O‘zbek tilining izohli lug‘ati” va
Turk Dil Kurumu lug‘atlarining makro va mikrostrukturasi tahlil qilingan. Natijalar
shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek lug‘atchiligi ko‘proq akademik-filologik an’analarga, turk
lug‘atchiligi esa korpusga asoslangan dinamik va amaliy modelga tayanadi.
References
1.
O‘zbek tilining izohli lug‘ati: 5 jildlik / A.Madvaliyev tahriri ostida. – Toshkent: “O‘zME” davlat ilmiy nashriyoti, 2006-2008.
2.
Madrahimov A. O‘zbek leksikografiyasi tarixi va taraqqiyoti.
Toshkent: Mumtoz so‘z, 2017.
3.
Hojiyev A. Lingvistik terminlarning izohli lug‘ati. Toshkent:
O‘qituvchi, 2002.
4.
Sodiqov Q. Eski o‘zbek tili leksikasi. Toshkent: Akademnashr,
2020.
5.
Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Ankara: TDK Yayınları.
[Online: sozluk.gov.tr]., (2023).
6.
Aksan Doğan. Anlambilim: Anlam Bilimi Dalları ve Türkçenin
Anlambilimi. Ankara: Bilgi Yayınevi, 2015.
7.
Zgusta L. Manual of Lexicography. Prague: Academia, 1971.
8.
Püsküllüoğlu Ali. Türkçe Sözlük. İstanbul: Doğan Kitap, 2004.