RADIATSION NURLANISHNING MODDA BILAN O‘ZARO TA'SIRI

Authors

  • Avezov Ismoil Yoshuzoq o’g’li Author
  • Nasullayev Bahtiyor Author

Keywords:

radiatsion nurlanish, ionlashtiruvchi nurlanish, alfa zarracha, beta zarracha, gamma nurlanish, neytron, fotoeffekt, Kompton effekti, Beer–Lambert qonuni, Bethe–Bloch formulasi.

Abstract

Mazkur maqolada ionlashtiruvchi radiatsiyaning modda bilan o‘zaro ta'sirining 
asosiy fizik qonuniyatlari tahlil qilingan. Alfa, beta, gamma va neytron 
nurlanishlarining modda bilan ta'sirlashish mexanizmlari, energiya yo‘qotish 
jarayonlari hamda fotoeffekt, Kompton sochilishi va elektron–pozitron juftligi hosil 
bo‘lish hodisalari yoritilgan. Shuningdek, Beer–Lambert qonuni va Bethe–Bloch 
formulasi asosida radiatsiyaning modda orqali tarqalish qonuniyatlari tahlil qilinib, 
radiatsiyadan himoyalanishning nazariy asoslari bayon etilgan. 

References

1.

Hubbell, J. H., & Seltzer, S. M. Tables of X-Ray Mass

Attenuation Coefficients and Mass Energy-Absorption Coefficients. NIST.

https://www.nist.gov/pml/x-ray-mass-attenuation-coefficients

2.

Knoll, G. F. Radiation Detection and Measurement. 4th ed.

Wiley, 2010. https://doi.org/10.1002/9781119473914

3.

Was, G. S. Fundamentals of Radiation Materials Science.

Springer, 2017. https://doi.org/10.1007/978-1-4939-3438-6

4.

Leroy, C., & Rancoita, P. G. Principles of Radiation Interaction

in Matter and Detection. World Scientific, 2016. https://doi.org/10.1142/9870

5.

Berger, M. J., Hubbell, J. H., et al. XCOM: Photon Cross Sections

Database.

database

Published

2026-07-06

How to Cite

RADIATSION NURLANISHNING MODDA BILAN O‘ZARO TA’SIRI . (2026). ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 96(3), 373-376. https://journalss.org/index.php/obr/article/view/35717