KOGNITIV PSIXOLOGIYADA SHAXS VA JAMIYAT O‘RTASIDAGI MUNOSABATLAR
Keywords:
когнитивная психология, личность, общество, восприятие, память, мышление, адаптация, социальное сознание.Abstract
Ushbu maqola kognitiv psixologiya nuqtai nazaridan shaxs
va jamiyat o‘rtasidagi murakkab o‘zaro munosabatlarni tahlil qiladi. Kognitiv
jarayonlar — idrok, xotira, tafakkur, baholash, qaror qabul qilish va e’tiqodlar —
insonning ijtimoiy xulq-atvorini belgilovchi asosiy mexanizmlar sifatida o‘rganiladi.
Shaxsning jamiyatdagi o‘rni uning ichki kognitiv strukturalari orqali shakllanadi,
jamiyat esa o‘z navbatida shaxsning fikrlash tizimi, ijtimoiy talqini va o‘zini anglash
jarayoniga ta’sir ko‘rsatadi. Maqolada shaxsning ijtimoiy tajribaga asoslangan kognitiv
sxemalari qanday shakllanishi, ijtimoiy stereotiplar kognitiv jarayonlarga qanday ta’sir
qilishi, ijtimoiy ongning paydo bo‘lish mexanizmlari ilmiy asosda yoritiladi.
Jamiyatning shaxsga ta’siri, shaxsning esa jamiyatdagi ijtimoiy jarayonlarga ta’siri ikki
yo‘nalishda tahlil etiladi. Shuningdek, shaxsning ijtimoiy moslashuvi, ijtimoiy
fikrlashning shakllanishi, jamiyatda vujudga keladigan ijtimoiy bosimning kognitiv
jarayonlarga ko‘rsatadigan ta’siri keng ochib beriladi. Maqola so‘ngida shaxs va
jamiyat o‘rtasidagi sog‘lom psixologik muvozanatni ta’minlash bo‘yicha amaliy
takliflar berilgan.
References
1. Z. Nishonova. “Kognitiv psixologiya asoslari”. Toshkent: Fan, 2019. — 248 b.
2. H. Rasulov. “Shaxs psixologiyasi”. Toshkent: Yangi asr, 2020. — 312 b.
3. G‘. Shodmonov. “Ijtimoiy psixologiya nazariyalari”. Toshkent: Ilm ziyo, 2018. —
280 b.
4. Bandura A. “Social Foundations of Thought and Action”. New Jersey: Prentice Hall,
1986. — 617 pages.
5. Bruner J. “Acts of Meaning”. Harvard University Press, 1990. — 256 pages.
6. Neisser U. “Cognitive Psychology”. New York: Appleton Century Crafts, 1967. —
320 pages.
