ISHLAB CHIQARISH XARAJATLARI VA ULARNI KAMAYTIRISH YO‘LLARIDA YASHIL ENERGIYA VA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING O‘RNI
Keywords:
Yashil energiya, Industry 4.0, IoT, ERP, SCADA, energiya sig‘imi, ishlab chiqarish xarajatlari, OEE samaradorligi.Abstract
Yashil energiya (YE) va raqamli texnologiyalar (RT) ishlab chiqarish xarajatlarini
kamaytirishning eng samarali yo‘nalishlaridan biri sifatida ilmiy va iqtisodiy
adabiyotlarda keng aks etgan. Tadqiqotlarda YE energiya sig‘imini kamaytirish orqali
va RT jarayonlarni optimallashtirish natijasida sezilarli darajada qisqartirish imkonini
berishi qayd etiladi. Maqolada nazariy-ilmiy yondashuvlar, empirik statistik
ma’lumotlar, sanoat 4.0 vositalari, qayta tiklanuvchi energiya tizimlarining iqtisodiy
samaradorlik indeksi, energetik monitoring, OEE–Cost korrelyatsiyasi va real sektor
uchun model prototipi tahlil qilinadi. Statistik dalillar grafik va tasvirlar orqali vizual
asoslantiriladi.
References
1.
Lean Thinking – mualliflar: Womack, J.P., Jones, D.T.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
Harvey Leibenstein – nazariya: X-efficiency, 1966.
Robert Solow – Technical Change and Production Function, 1957.
Activity-Based Costing – Kaplan, Cooper, 1988.
Material Flow Cost Accounting – Nakajima, 2003.
AI Cost Forecasting – Rahimi & Zhang, 2024.
Industrial IoT Monitoring – Lee et al., 2023.
OEE–Cost Correlation – Singh & Patel, 2022.
TCO Manufacturing – Ellram, 1995.
Waste-Cost MFCA Ratio – Schmidt, 2012.