SHARQ ADABIYOTIDA XAMSANAVISLIK AN'ANASI. NAVOIYNING XAMSANAVISLIK TARAQQIYOTIDAGI O'RNI.
Keywords:
Sharq adabiyoti, xamsanavislik, an’ana, Alisher Navoiy, taraqqiyot, xamsa, doston, mumtoz adabiyot, badiiy meros, adabiy maktab.Abstract
Sharq adabiyoti tarixida xamsanavislik alohida o‘rinda turadi.
Ushbu adabiy an’ana asosan fors-tojik va turkiy mumtoz adabiyoti taraqqiyotida
muhim harakatlantiruvchi kuchlardan biri sifatida yuzaga kelgan. Xamsa atamasi
arabchadan olingan bo‘lib, beshta yirik dostondan iborat to‘plam ma’nosini anglatadi.
Xamsanavislik an’anasi, bir so‘z bilan aytganda, biror shoir tomonidan besh dostondan
iborat badiiy majmua yaratish va shu asosda adabiy maktabga asos solish, mumtoz
she’riyatda o‘ziga xos janr va yirik badiiy an’anaga aylanishini anglatadi. Xamsa
yaratish, eng avvalo, ijodkorning bilimga, iste’dodga boyligidan, adabiyotda o‘z yorqin
iste’dodini ko‘rsatishga intilishidan dalolat beradi. Sharq adabiyotida ushbu
an’ananing yuzaga kelishi va rivojlanishida, uning keyingi taraqqiyotida Nizomiy
Ganjaviy, Amir Xusrav Dehlaviy va eng avvalo, Alisher Navoiy kabi ulug‘
shoirlarning xizmati beqiyosdir.
References
1.
Abdullaeva, N. (2017). “Xamsanavislik an’anasi va Navoiyning badiiy
mahorati.” O‘zbek tili va adabiyoti, 4, 51-58.
2. Ahmadaliyev, S. (2021). “Alisher Navoiy xamsasida ramz va timsollar.” O‘zbek
Adabiyoti, 3, 34-39.
3. Boboev, U. (2020). “Sharq xamsanavislari adabiyoti.” Adabiyot va sanʼat, 2, 20-23.
4.
Davlatov,
I.
(2018).
“Xamsa
an’anasi
va
o‘zbek
adabiyoti
taraqqiyoti.” Adabiyotshunoslik, 5, 78-84.
5. Ergasheva, M. (2022). “Navoiy va xamsanavislik maktabi.” O‘zbek Tili va
Adabiyoti, 1, 90-95.
6. Hikmatov, F. (2019). “Sharq adabiyotida xamsanavislik: tarix va taraqqiyot.” Yosh
Adabiyotchi, 8, 45-48.
7.
Ismatullayeva, S. (2020). “Alisher Navoiyning xamsasi hamda uning
badiiyati.” Talaba va Ilm, 4, 112-115.
