TARIX TA’LIMI JARAYONIDA TALABALARDA MUSTAQIL FIKRLASH VA ILMIY IZLANISH KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISHNING METODIK ASOSLARI
Keywords:
tarix ta’limi, mustaqil fikrlash, ilmiy izlanish, metodika, innovatsion texnologiyalar, konstruktiv yondashuv, talaba faolligi, pedagogik shart sharoitlar.Abstract
Mazkur maqolada tarix ta’limi jarayonida talabalarda mustaqil
fikrlash, tahliliy yondashuv va ilmiy izlanish ko‘nikmalarini shakllantirishning
metodik asoslari chuqur tahlil qilingan. Bugungi kunda oliy ta’lim tizimida talabalar
shunchaki tayyor bilimlarni o‘zlashtiruvchi emas, balki yangi g‘oyalarni yaratishga,
dalillarga asoslangan xulosalar chiqarishga va mustaqil tahlil yuritishga qodir shaxs
sifatida shakllanishi zarur. Shu nuqtayi nazardan, maqolada tarix fanini o‘qitishda
konstruktiv yondashuv, muammoli ta’lim, interaktiv metodlar, tadqiqot asosidagi
o‘qitish va axborot-kommunikatsion texnologiyalarni qo‘llashning o‘rni va ahamiyati
yoritilgan.Tadqiqotda tarixiy manbalar bilan ishlash, taqqoslash, tahlil qilish va
xulosalash kabi ko‘nikmalarni rivojlantirish orqali talabalarda tanqidiy va ijodiy
fikrlashni shakllantirish imkoniyatlari asoslab berilgan. Shuningdek, tarixiy faktlarni
tahlil etish, ularni zamonaviy kontekstda talqin qilish va manba bilan ishlash
malakasini rivojlantirish talabalarning ilmiy izlanish faoliyatini kuchaytirishi
aniqlangan.Maqolada keltirilgan pedagogik tajriba natijalari shuni ko‘rsatadiki,
o‘qitish jarayonida talabalarni mustaqil faoliyatga jalb etish, ularni o‘z fikrini dalillar
asosida himoya qilishga o‘rgatish, ilmiy kichik loyihalar va manba tahlili asosida
topshiriqlar bajarishga yo‘naltirish natijasida ularning kognitiv faolligi, ilmiy tafakkuri
va izlanish qobiliyatlari sezilarli darajada ortadi.
References
1.
2.
3.
Dewey, J. (1938). Experience and Education. New York: Macmillan.
Freire, P. (1970). Pedagogy of the Oppressed. New York: Continuum.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher
Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.
4.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF–6108-sonli Farmoni. (2020). Ilm
fanni 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi to‘g‘risida. Toshkent: Lex.uz.
5.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 187-son qarori. (2021).
Oliy ta’lim tizimida innovatsion ta’lim texnologiyalarini joriy etish chora-tadbirlari
to‘g‘risida. Toshkent: Norma.
6.
Mavlonova, R. A., To‘xtayeva, M. K., & Raximova, N. (2022). Pedagogik
texnologiyalar va innovatsion metodlar. Toshkent: Fan va texnologiya nashriyoti.
7.
Yuldasheva,
D.
(2021).
Tarix ta’limida interfaol metodlardan
foydalanishning samaradorligi. Ta’lim va innovatsiyalar jurnali, 3(4), 45–52.
8.
Rasulov, A., & Qodirova, N. (2020). Talabalarda mustaqil fikrlashni
shakllantirishda muammoli ta’limning roli. Oliy ta’lim muammolari jurnali, 2(1),
60–66.
