DIZARTRIYA - NUTQ NUQSONING KELIB CHIQISH SABABLARI VA ULARNI BARTARAF ETISHDA OLIB BORILADIGAN PEDAGOGIK- PSIXOLOGIK ISHLAR
Keywords:
Kalit so’zlar : anartriya, psevdobulbar, bulbar, qobiqli , qobiq osti, miyachali, epilepsiya, miasteniya, inervatsiya, motor buzilish, disfoniya, dispnevmiya, disprozodiya.Abstract
Anotatsiya: Dizartriya — nutq apparati inervatsiyasining organik buzilishi
sababli nutqning talaffuz tomonidan buzilishidir. Dizartriya termini grekcha so‘zdan
olingan bo’lib, dis-bo‘lak, arthon— biriktirish degan ma’noni bildiradi. Dizartriya-bu
markaziy xarakterdagi organik nutq buzilishi hisoblanadi. Dizartriyada nutq
a’zolarining (yumshoq tanglay, til, lablar) kam harakatlanishi natijasida nutq tovushlari
artikulatsiyasi qiyinlashadi, shu bilan birgalikda ovoz, nafas buzilishlari hamda
nutqning sur’ati, ritmi va ifodaliligida o‘zgarishlar kuzatiladi. Dizartriyaning og‘ir
formasida nutq butunlay tushunarsiz bo‘ladi. Bunday hol anartriya deb ataladi.
Anartriya termini grekcha so‘zdan olingan bo‘lib, a—yo‘q, arthon — biriktirish degan
ma’noni bildiradi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Vgotskiy L. S. '' Psixologiya va defektologiya asoslari'', Moskva 2002.
2. Sattarova M. M.'' Maxsus Pedagogika " Toshkent 2021
3. Z.N.Latibjonova “Nutqida og'ir nuqsoni bo'lgan bolalarda muloqot
ko'nikmalarini differensial yondoshuv asosida rivojlantirish (alaliyali bolalar
misolida)” // “Kasb-hunar ta’limi” lmiy-uslubiy, amaliy, ma’rifiy jurnal /2025-
yil, 5-son
4. G'oziyev E. G. Umumiy psixologiya. Toshkent 2002. 1-2 kitob
5. M.YU.Ayupova “ Logopediya “.
