YURAKNING TUG‘MA VA ORTTIRILGAN NUQSONLARINING MORFOLOGIK JIHATLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: yurak nuqsonlari, morfologiya, miokard, klapan apparati, qayta tuzilish, fibroz.Abstract
Annotatsiya
Yurak nuqsonlari yurak-qon tomir patologiyasi va aholining nogironlashuvining
eng muhim sabablaridan biri bo‘lib, tug‘ma va orttirilgan yurak kasalliklari tuzilmasida
yetakchi o‘rinni egallaydi. Klinik kardiologiya va kardiojarrohlik sohasida erishilgan
sezilarli yutuqlarga qaramasdan, yurak nuqsonlarining shakllanishi va rivojlanishining
morfologik jihatlari hanuzgacha yuqori ilmiy qiziqish uyg‘otmoqda. Yurak
nuqsonlarining rivojlanishida embrional rivojlanish jarayonlarining buzilishi, miokard
va klapan apparatining qayta tuzilishi, shuningdek mikrotsirkulyator o‘zan va
hujayralararo matritsa o‘zgarishlari muhim ahamiyatga ega. Morfologik qayta tuzilish
yurak bo‘shliqlarining gipertrofiyasi va dilatatsiyasi, fibroz, kardiomiositlar
dezorganizatsiyasi, endokard va klapanlar tuzilmasining o‘zgarishlari bilan namoyon
bo‘ladi. Ushbu sharhning maqsadi tug‘ma va orttirilgan yurak nuqsonlarining
morfologik xususiyatlariga oid zamonaviy adabiyot ma’lumotlarini, ayniqsa miokard
va klapan apparatining gistologik va ultrastruktur o‘zgarishlarini tahlil qilishdan iborat.
Keltirilgan ma’lumotlar yurak nuqsonlari patogenezini tushunishda morfologik
tadqiqotlarning ahamiyatini ta’kidlaydi hamda yangi diagnostik va terapevtik
yondashuvlarni asoslashga xizmat qiladi.
References
Adabiyotlar
1. Hoffman J.I.E., Kaplan S. The incidence of congenital heart disease. J Am Coll
Cardiol. 2002;39(12):1890–1900. DOI: 10.1016/S0735-1097(02)01886-7.
2. Anderson R.H., Brown N.A., Webb S. Development and structure of the heart.
Heart. 2002;87(5):463–471. DOI: 10.1136/heart.87.5.463.
3. Carabello B.A. Modern management of valvular heart disease. Circulation.
2005;112(3):432–437. DOI: 10.1161/CIRCULATIONAHA.104.489922.
4. Otto C.M. Calcific aortic valve disease: mechanisms and management. J Am Coll
Cardiol. 2018;72(24):2936–2950. DOI: 10.1016/j.jacc.2018.10.007.
5. Weber K.T., Sun Y., Tyagi S.C., Cleutjens J.P. Collagen network of the
myocardium. Cardiovasc Res. 1994;28(3):343–348.
6. Janicki J.S., Brower G.L. The role of myocardial fibrillar collagen in ventricular
remodeling. Cardiovasc Res. 2002;57(2):273–283.
7. Braunwald E. Valvular heart disease. N Engl J Med. 2016;374:193–203. DOI:
10.1056/NEJMra1502061.
8. Fedak P.W.M., et al. Cardiac remodeling and failure. J Am Coll Cardiol.
2005;45(12):1819–1825.
9. Schoen F.J. Cardiac valves and valvular pathology. Cardiovasc Pathol.
2005;14(4):189–194.
10. Grossman W., Jones D. Cardiac hypertrophy: pathophysiology. N Engl J Med.
1975;293(19):937–940.
11. Raximov A.A., Yuldashev F.Sh. Tug‘ma yurak nuqsonlarining morfologik va
klinik jihatlari. Tibbiyotda yangi kun. 2019; №2: 45–49.
12. Karimov I.I., Abdullayev B.A. Yurak nuqsonlarida miokardning morfologik
o‘zgarishlari. O‘zbekiston tibbiyot jurnali. 2020; №4: 32–37.
