МАТЕМАТИК МОДЕЛЛАШТИРИШ ВА БИОМЕХАНИК ТАҲЛИЛ АСОСИДА ДАВОЛОВЧИ-ПРОФИЛАКТИК ШИНИРЛОВЧИ КОНСТРУКЦИЯ САМАРАДОРЛИГИНИ БАҲОЛАШ
Keywords:
Калит сўзлар: пародонтит, шинирловчи конструкция, Ветакрил, термопластик полимер, математик моделлаштириш, биомеханик таҳлил, функционал юклама.Abstract
Мазкур тадқиқотнинг мақсади пародонтитнинг бошланғич ва ўртача
шаклларига эга беморларда тишларни барқарорлаштириш учун ишлаб чиқилган
даволовчи-профилактик шинирловчи конструкциянинг самарадорлигини
баҳолашдан иборат. Тадқиқотда математик моделлаштириш ва биомеханик
таҳлил усулларидан фойдаланилди, бу эса таклиф этилган конструкция
қўлланилганда тиш-жағ тизимида функционал юкламаларнинг қайта
тақсимланишини миқдорий жиҳатдан баҳолаш имконини берди.Шина
материали сифатида юқори биомослашувчанлик, эластиклик ва деформация
юкламаларига чидамлилиги билан ажралиб турувчи Ветакрил термопластик
полимери қўлланилди. Ветакрил ва анъанавий кобальт-хром қотишмалари
механик хусусиятларининг қиёсий таҳлили янги материалнинг кучланиш
концентрациясини камайтириш ва чайнаш юкламаларини бир маромда узатишда
устунликка эга эканини кўрсатди.Математик моделлаштириш натижалари
клиник кузатувлар билан тасдиқланди: Ветакрилдан тайёрланган конструкция
қўлланилиши тишлар подвижлигининг камайиши, яллиғланиш белгилари
пасайиши, пародонтнинг функционал ҳолати яхшиланиши ва тиш қаторининг
барқарорлиги ошишига олиб келди.Ишлаб чиқилган методика пародонт
касалликларини даволаш ва профилактика қилишда клиник амалиёт учун тавсия
этилиши, шунингдек стоматологик конструкцияларнинг биомеханик
хусусиятларини кейинги тадқиқ қилиш учун модел сифатида хизмат қилиши
мумкин.
References
Фойдаланилган адабиетлар руйхати
1. Алексеева Н.А. Влияние ортопедического лечения на функциональное
состояние пародонта у больных с травматической окклюзией: дис. … канд.
мед. наук: 14.01.14. – Тверь, 2018. – 22с.
2. Арутюнян М.Р. Клинико-функциональные особенности адаптации пациентов
к бюгельным протезам с каркасом из полиоксиметилена // Бюллетень
медицинских интернет-конференций / Общество с ограниченной
ответственностью «Наука и инновации». – 2015. – Т. 5, № 4. – С. 243 –244.
3. Возная И.В. Клиническая оценка влияния ортопедического лечения на ткани
пародонта // Вестник проблем биологии и медицины. – 2015. – № 2 (1). –
С. 336—339.
4. Грудянов А.И., Овчинникова В.В. Профилактика воспалительных
заболеваний пародонта. М.: МИА, 2007. — 80 с.
5. Ибрагимов Г.С. Биомеханические основы шинирования при заболеваниях
пародонта // Бюллетень медицинских интернет – конференций / ООО «Наука
и инновации». — 2016. – Т. 6, № 6. – С. 1080.
6. Наумович С.А., Полховский Д.М., Дрик Ф.Г. Исследование напряженно-
деформированного состояния зубов методом голографической
интерферометрии // Медицинский журнал. – 2009. – №3. – С. 63 – 66.
7. Наумович С.С., Наумович С.А. Современные возможности и практическое
применение математического моделирования в стоматологии // Современная
стоматология. – 2011 – №1 – С. 38 – 42.
8. Седегова О.Н. Экспериментально-клиническое обоснование применения
углеродного композиционного волокна для шинирования зубов
при генерализованном пародонтите: дис. … канд. мед. наук: 14.01.14. —
Пермь, 2016. – 167 с.
9. Chen Y.C., Tsai H. Use of 3D finite element models to analyze the influence of
alveolar bone height on tooth mobility and stress distribution // Journal of Dental
Sciences. – 2011. – Vol. 6. – P. 90 – 94.
10. De Boever J. A., De Boever A. M. Occlusion and periodontal health // Functional
occlusion in restorative dentistry and prosthodontics. – Mosby, 2016. – P. 189 –
199.
11. Салимов, О. Р., & Очилова, М. У. (2024, October). ОЦЕНКА КАЧЕСТВА
ОТОБРАЖЕНИЯ РАЗМЕРНОЙ ТОЧНОСТИ КУЛЬТИ ЗУБА,
ПОЛУЧЕННОГО С ПОМОЩЬЮ СКАНИРОВАНИЯ НА
ИНТРАОРАЛЬНЫХ СКАНЕРАХ 3D PROGRESS И MHT OPTIC RESEARCH
AG И TRIOS (3SHAPE A/S) IN VITRO. In Конференции (Vol. 1, No. 1, pp. 360-
361).
12. Акбаров, А. Н., Талипова, Ю. Ш., Салимов, О. Р., & Толипова, М. А. (2023).
СТОМАТОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ВИРУСНЫХ
ГЕПАТИТОВ. Stomatologiya, (1), 62-65.
13. Алиева, Н. М., Очилова, М. У., Толипова М. А. (2022). ШИНИРУЮЩИЕ
СИСТЕМЫ В ЛЕЧЕНИИ ПАРОДОНТИТА СРЕДНЕЙ СТЕПЕНИ
ТЯЖЕСТИ. ИССЛЕДОВАНИЯ И ОБРАЗОВАНИЕ, 1(9), 74-78
14. Алиева, Н. М., Толипова, М. А., Очилова М. У. (2022). ОРЕДЕЛЕНИЕ
СТАБИЛЬНОСТИ ИМПЛАНТАТОВ ПРИ РАЗЛИЧНЫХ МЕТОДАХ
ПРОТЕЗИРОВАНИЯ НА ДЕНТАЛЬНЫХ ИМПЛАНТАХ.
ИССЛЕДОВАНИЯ И ОБРАЗОВАНИЕ, 1(9), 222-230.
15. Очилова, М. У., Толипова, М. А., Алиева Н. М. (2022). Молекулярные основы
развития хронических колитов как предрака толстой кишки. МедЮнион, (1),
112–115.
16. Очилова, М. У., Толипова, М. А., Алиева Н. М. (2022). Молекулярные основы
развития хронических колитов как предрака толстой кишки. МедЮнион, (1),
112–115.
17. САЛИМОВ, О. Р., АЛИЕВА, Н. М., АХМЕДОВ, М. Р., & ОЧИЛОВА, М. У.
(2022). ОРТОПЕДИЧЕСКИЕ МЕТОДЫ ЛЕЧЕНИЯ
ЗАБОЛЕВАННОГО ВИСОЧНО-НИЖНЕЧЕЛЮСТНОГО СУСТАВА
(литературный обзор). Журнал инноваций нового века, 18 (3), 3-29.
18. АЛИЕВА, Н. М., ОЧИЛОВА, М. У., ТОЛИПОВА, М. А., КАСИМОВА Э. В.
(2022). ОРТОПЕДИЧЕСКИЕ МЕТОДЫ ЛЕЧЕНИЯ ПАРОДОНТИТА
СРЕДНЕЙ СТЕПЕНИ ТЯЖЕСТИ ШИНИРУЮЩИМИ СИСТЕМАМИ
ТАШКЕНТСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ СТОМАТОЛОГИЧЕСКИЙ
ИНСТИТУТ. Журнал инноваций нового века, 18 (3), 119–143.
19. Салимов, О. Р., Очилова, М. У., Толипова, М. А., Касимова Э. В. (2022).
МИНИСТЕРСТВО ЗДРАВООХРАНЕНИЯ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН
ТАШКЕНТСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ СТОМАТОЛОГИЧЕСКИЙ
ИНСТИТУТ. МОДЕЛИ И МЕТОДЫ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ
ИННОВАЦИОННЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ, 2(18), 217-232.
20. Касимова, Э. В., Салимов О. Р., Очилова, М. У., Толипова М. А. (2022).
ВЗАИМОСВЯЗЬ МЕЖДУ ДЕФИЦИТОМ ЭСТРОГЕНОВ И
ЗАБОЛЕВАНИЯМИ ПАРОДОНТА У ЖЕНЩИН В ПЕРИОДЕ
ПОСТМЕНОПАУЗЫ. Журнал инновацийнового века, 18 (3), 49-71.
21. Khalimjonovna, B. S. (2025). POST-COVID-19 CLINICAL AND
AUDIOLOGICAL CHARACTERISTICS OF TEMPOROMANDIBULAR JOINT
(TMJ) DYSFUNCTIONS. Лучшие интеллектуальные исследования, 58(4),
144-149.
22. Xalimjonovna, B. S. (2025). ADVANTAGES OF USING LOCALLY
PRODUCED GLASS IONOMER CEMENT IN THE CEMENTATION OF
FIXED PROSTHODONTIC
CONSTRUCTIONS. Лучшие интеллектуальныеисследования, 58(4), 139-143.
23. Halimjonovna, B. S. (2025). ADVANTAGES OF DIGITAL TECHNOLOGY IN
THE USE OF THE DENTAL COLOR COMPARATOR (DENTAL
COLORIMETER) IN MODERN DENTISTRY AND ITS APPLICATION IN
DIAGNOSIS AND TREATMENT. Лучшие интеллектуальные
исследования, 58(4), 135-138
24. Алиева Н.М., Толипова М.А., Очилова М.Ю. (2022). АСПЕКТЫ
СТОМАТОЛОГИЧЕСКИХ ЗАБОЛЕВАНИЙ У БОЛЬНЫХ ХРОНИЧЕСКИМ
ГЕПАТИТОМ В. (ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ). ИССЛЕДОВАНИЯ И
ОБРАЗОВАНИЕ, 1(9), 215–221.
25. Алиева, Н. М., Малика Улмасовна О., Толипова М. А. (2022).
ДЕПРОГРАММАТОР КОЙСА–КАК ИННОВАЦИОННАЯ ТЕХНОЛОГИЯ В
ОРТОПЕДИЧЕСКОЙ СТОМАТОЛОГИИ (ЛИТЕРАТУРНЫЙ ОБЗОР).
ИССЛЕДОВАНИЯ И ОБРАЗОВАНИЕ, 1(9), 60-67.