VOYАGA YETMAGANLAR TOMONIDAN SODIR ETILAYOTGAN JINOYАT VA HUQUQBUZARLIKLAR: SABABLARI, TA’SIRI, OLDINI OLISH CHORALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi, huquqbuzarliklar, sabablar, ta’sir, oldini olish, profilaktika, oilaviy tarbiya, ta’lim tizimi, O‘zbekiston qonunchiligi, bolalar huquqlari, reabilitatsiya, amaliy maslahatlar.Abstract
Annotatsiya
Ushbu tahliliy maqola O‘zbekistonda voyaga yetmaganlar (18 yoshgacha
bo‘lgan bolalar va o‘smirlar) tomonidan sodir etilayotgan jinoyat va huquqbuzarliklar
muammosini yoritadi. Maqolada ushbu hodisalarning asosiy sabablari (oilaviy
muammolar, ijtimoiy-iqtisodiy omillar, ta’lim tizimidagi kamchiliklar, tengdoshlar va
OAV ta’siri), salbiy ta’siri (bolalar kelajagiga, jamiyat xavfsizligiga va iqtisodiyotga
zarar), shuningdek, oldini olish chora-tadbirlari (huquqiy islohotlar, profilaktika tizimi,
oila va maktab hamkorligi) chuqur tahlil qilinadi. Muallif amaliy takliflar va
maslahatlar (ota-onalar, o‘qituvchilar va voyaga yetmaganlar uchun) berib, davlat, oila
va jamiyat hamkorligi orqali muammoni kamaytirish yo‘llarini ko‘rsatadi. Maqola
O‘zbekistondagi dolzarb statistika va huquqiy normalarga asoslanadi, kelajak avlodni
himoya qilish zarurligini ta’kidlaydi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1. O‘zbekiston Respublikasining "Voyaga yetmaganlar o‘rtasida nazoratsizlik va
huquqbuzarliklar profilaktikasi to‘g‘risida"gi Qonuni (O‘RQ-263-son, 29.09.2010
y.).
2. Gazeta.uz. "Ota-onalarning ko‘pi bolani qanday tarbiyalashni bilmaydi". IIV
rasmiysi — voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi haqida. 2025 yil 8 avgust. URL:
https://www.gazeta.uz/uz/2025/08/08/juvenile-delinquency/
3. UNICEF. Justice for Children in Uzbekistan. Report on analysis of national laws
and practices.
1. URL:https://www.unicef.org/uzbekistan/en/reports/justice-children-uzbekistan
4. Abdurasulova K. VOYaGA YeTMAGANLAR JINOYaTChILIGINING
KRIMINOLOGIK TAVSIFI VA PROFILAKTIKASI // Yurist axborotnomasi.
2024.
5. Ismailov I., Ziyodullaev M. va boshq. Voyaga yetmaganlar nazoratsizligi va
huquqbuzarliklarining oldini olish: o‘quv-amaliy qo‘llanma.
6. Gazeta.uz. Milliy gvardiyaga voyaga yetmaganlar bilan bog‘liq huquqbuzarliklar
uchun ma’muriy jazo qo‘llash vakolati berilmoqda. 2025 yil 25 yanvar. URL:
https://www.gazeta.uz/uz/2025/01/25/milliy-gvardiya/
7. UNICEF Uzbekistan. In Uzbekistan, alternative measures to be applied to protect
children in conflict with the law. Press release. URL: https://www.unicef.org/uzbekistan/en/press-releases/uzbekistan-alternative-
measures-be-applied-protect-children-conflict-law
8. ResearchGate. Voyaga yetmaganlar o‘rtasida sodir etilgan huquqbuzarliklarning
nazariy va amaliy muammolari. 2020. URL:
https://www.researchgate.net/publication/348635837_Voaga_etmaganlar_urtasid
a_sodir_etilgan_ukukbuzarliklarning_nazarij_va_amalij_muammmolar.
