BIOLOGIK MODELLARGA DOIR MASALALAR TAHLILI
Keywords:
Kalit so‘zlar: biologik modellashtirish, biologik tizimlar, matematik model, populyatsiya dinamikasi, ekologik barqarorlik, fanlararo integratsiya, kompyuter simulyatsiyasi.Abstract
Annotatsiya
Ushbu maqolada biologik modellashtirish va biologik tizimlarga doir
masalalarning nazariy asoslari hamda ularning zamonaviy fan va texnologiyalardagi
o‘rni yoritiladi. Biologik jarayonlarning murakkabligi va ko‘p omilliligi ularni
matematik va kompyuter modellari orqali o‘rganish zaruratini yuzaga keltirishi asoslab
beriladi. Maqolada populyatsiya dinamikasi, ekologik tizimlar barqarorligi,
kasalliklarning tarqalishi va hujayra darajasidagi jarayonlarni modellashtirish
misollarida biologik modellarning amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Modellashtirish
jarayonida soddalashtirish, parametrlarni tanlash va natijalarni real ma’lumotlar bilan
taqqoslash masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Shuningdek, biologik
modellashtirishning ta’lim, tibbiyot va ekologiya sohalaridagi imkoniyatlari ko‘rsatib
beriladi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Murray J. D. Mathematical Biology I: An Introduction. – 3rd ed. – New York:
Springer, 2002. – 551 p.
2. Lotka A. J. Elements of Physical Biology. – Baltimore: Williams & Wilkins, 1925.
– 460 p.
3. Volterra V. Fluctuations in the abundance of a species considered mathematically
// Nature. – 1926. – Vol. 118. – P. 558–560.
4. May R. M. Stability and complexity in model ecosystems. – Princeton: Princeton
University Press, 1973. – 265 p.
5. Kot M. Elements of Mathematical Ecology. – Cambridge: Cambridge University
Press, 2001. – 453 p.
6. Begon M., Townsend C. R., Harper J. L. Ecology: From Individuals to Ecosystems.
– 4th ed. – Oxford: Blackwell Publishing, 2006. – 738 p.
7. Nigmatov A. Biologik va ekologik tizimlarni matematik modellashtirish asoslari.
– Toshkent: Fan, 2012. – 224 b.
