O‘QITUVCHINING KOMMUNIKATIV QOBILIYATLARI: PSIXOLOGIK TAHLIL
Abstract
Zamonaviy ta’lim tizimida o‘qituvchining kasbiy muvaffaqiyati ko‘p jihatdan
uning shaxsiy fazilatlari, pedagogik madaniyati va ayniqsa kommunikativ qobiliyatiga
bog‘liq. Bugungi o‘quvchi faqat bilim oluvchi emas, balki mustaqil fikrlashga, o‘z
qarashlarini ifodalashga va faol ishtirok etishga qodir shaxsdir. Shu bois o‘qituvchi
uchun asosiy vazifa o‘quvchi bilan psixologik yaqinlik va o‘zaro ishonch asosida
samarali muloqot o‘rnatishdan iboratdir.
O‘qituvchi nafaqat bilim manbai, balki ruhiy qo‘llab-quvvatlovchi va motivator
sifatida ham faoliyat yuritadi. U o‘quvchining o‘z kuchiga ishonchini oshiradi, shaxs
sifatida rivojlanishiga yordam beradi va sinfda ijobiy psixologik muhit yaratadi.
Buning uchun o‘qituvchi yuqori darajadagi kommunikativ madaniyat, empatiya, hissiy
barqarorlik va o‘zini anglash qobiliyatiga ega bo‘lishi zarur.
Shuningdek, o‘qituvchining shaxsiy xususiyatlari va pedagogik mahorati sinfda
ijtimoiy va emotsional muhitni shakllantirishga ta’sir qiladi. Muvaffaqiyatli o‘qituvchi
o‘zini tinglash, tushunish va moslashish orqali o‘quvchilar bilan ijobiy munosabat
o‘rnatadi, ular orasida faol muloqot va hamkorlikni rag‘batlantiradi. Shu sababli,
kommunikativ qobiliyat va pedagogik muloqot o‘qituvchining kasbiy
kompetensiyasining markaziy qismi hisoblanadi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. A.A. Leontyev. Psixologiya obshcheniya. – Moskva, 1999.
2. V.A. Kan-Kalik. Uchitel’ i obshchenie. – Moskva, 1987.
3. Sh.A. Amonashvili. Shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim asoslari. – Toshkent, 2005.
4. Ananyev B.G. Chelovek kak predmet poznaniya. – Leningrad, 1968.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ta’lim sifati va pedagoglar malakasini
oshirish to‘g‘risida”gi qarorlari.
6. Mualliflar tomonidan olib borilgan kuzatuvlar va psixologik tahlillar (2025-yil).
