“SADDI ISKANDARIY” DOSTONIDA ADOLATLI SHOH G‘OYASINING ULUG‘LANISHI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Saddi Iskandariy, Alisher Navoiy, adolatli shoh, Iskandar obrazi, siyosiy falsafa, ideal hukmdor, ezgulik, yovuzlik, insonparvarlik .Abstract
Annatatsiya. Mazkur maqolada Alisher Navoiy ijodining yuksak
namunalaridan biri bo‘lgan “Saddi Iskandariy” dostonida adolatli shoh gʻoyaasining
badiiy-falsafiy talqini har tomonlama tahlil qilinadi. Tadqiqotda Iskandar obrazining
tarixiy-afsonaviy manbalardagi talqini bilan Navoiy yaratgan ideal hukmdor qiyosiy
yondashuv asosida o‘rganiladi. Asarda shohlik va adolat munosabati, hokimiyatning
ma’naviy mas’uliyati, rahmdillik va donishmandlik kabi fazilatlarning davlat
boshqaruvidagi o‘rni ochib beriladi.
Maqolada “Saddi Iskandariy” dostoni Sharq siyosiy-falsafiy tafakkurining
badiiy ifodasi sifatida talqin qilinib, unda ilgari surilgan “adolatli shoh” g‘oyasi
faylasuf mutafakkirlarning davlat va hokimiyat haqidagi qarashlari bilan
mushtaraklikda yoritiladi. Iskandar timsolida hukmdorning kuch bilan emas, balki
adolat va ma’rifat orqali buyuklikka erishishi g‘oyasi asoslanadi.
Shuningdek, maqolada dostonning didaktik va tarbiyaviy ahamiyati ochib
berilib, uni zamonaviy ta’lim jarayonida, xususan, adabiyot va ma’naviyat darslarida
qo‘llash bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi. Tadqiqot natijalari
adabiyotshunoslik, siyosiy tafakkur tarixi va pedagogika yo‘nalishlarida olib
borilayotgan ilmiy izlanishlar uchun muhim manba bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Navoiy A. Xamsa. – Toshkent: Fan, 2011.
2. Bertels E. E. Navoiy ijodi va Sharq adabiyoti. – Toshkent, 1965.
3. Komilov N. Tasavvuf va badiiy tafakkur. – Toshkent, 2005.
4. Qayumov A. Navoiy va adabiy meros. – Toshkent, 1991.
5. Forobiy. Fozil shahar ahlining qarashlari. – Toshkent, 2004.
6. Yusupova D. O`zbek mumtoz va milliy uyg`onish adabiyoti. – Toshkent, 2016
