ANATOMIK TERMINOLOGIYADA LOTIN TILINING ROLI: STANDARTLASHTIRISH VA KLINIK QO‘LLANILISH MASALALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Anatomik terminologiya, Terminologia Anatomica, lotin tili, standartlashtirish, klinik anatomiya, anatomiya ta’limi, universal til, Nomina Anatomica.Abstract
Annotatsiya
Ushbu ilmiy maqolada anatomik terminologiyada lotin tilining tarixiy
ahamiyati, zamonaviy standartlashtirish jarayonlari va klinik amaliyotdagi dolzarbligi
tahlii qilinadi. Anatomiyaning butun dunyo bo‘yicha bir xil tushuniladigan, aniq va
tartibli terminologik tizimga ega bo‘lishi zarurati, bu tizimning asosini an‘anaviy lotin
tili va uning yangi shakli – Terminologia Anatomica (TA) tashkil etishini ko‘rsatadi.
Maqolada lotin tilining anatomik terminologiyani universal, barqaror va bexato
tarzda shakllantirishdagi roli, TA ning rivojlanish bosqichlari va uning klinik tibbiyot,
ayniqsa jarrohlik, radiologiya va hamshiralik ishi kabi sohalarda qo‘llanilishining
amaliy ahamiyati yoritiladi. Bundan tashqari, ingliz tilining globallashuv ta‘siri, milliy
tillardagi anatomik atamalar muammosi hamda talabalarni o‘qitishdagi qiyinchiliklar
kabi zamonaviy tanqidiy masalalarga to‘xtalib o‘tiladi. Tadqiqot natijalari shuni
ko‘rsatadiki, standartlashtirilgan lotin terminologiyasi anatomiya fanining ilmiy asosi
bo‘lib qolmoqda va uning klinik amaliyotdagi aniqligi va xavfsizligini ta‘minlashda
muhim vazifani bajaradi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Federative International Programme on Anatomical Terminologies (FIPAT).
Terminologia Anatomica. 2nd Edition. Thieme, 2011.
2. Grzybowski, A., Zyluk, A., & Urban, M. "The importance of Latin in modern
anatomical terminology: A medical student's perspective." Annals of Anatomy,
vol. 240, 2022, pp. 111-118.
3. Leonardo, R. "The Clinical Relevance of Standardized Anatomical
Terminology: A Surgeon's Viewpoint." Journal of Clinical Anatomy, vol. 34,
no. 1, 2021, pp. 87-93.
4. Moxham, B. J., Plaisant, O., & Pais, D. "The future of anatomical terminology:
Anglocentricity, translatability, and digital resources." Morphologie, vol. 105,
no. 351, 2021, pp. 267-274.
5. O'Rahilly, R. "A history of anatomical nomenclature." In: Anatomy and
Anatomists in Early Modern Europe. Routledge, 1989, pp. 1-12.
6. Standing, S. (Editor). Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical
Practice. 42nd Edition. Elsevier, 2020. (Kirish qismi: "On the importance of
anatomical terminology").
7. Turmezei, T., Barrington, N., & Khurana, A. "Precision in communication: The
role of anatomical terminology in radiology reporting." Clinical Radiology, vol.
75, no. 3, 2020, pp. 153-158.
8. Nasullayev, F. O. (2024). YOUNG IN CHILDREN ALLERGIC FACTORS TO
THE SURFACE EXIT FACTORS. Science and innovation, 3(Special Issue 54),
372-374.
9. Gulom, A., Berdiyevich, T. S., Otabek ogli, N. F., Mirjonovna, M. M., &
Burkhonovna, M. Z. (2025). HOMILADORLIK DAVRIDA QALQONSIMON
BEZ FAOLIYATINING LABORATOR NAZORATI. TADQIQOTLAR,
76(5), 295-297.
10. Istamovich, R. J., Ergashovich, N. F., Kamol o’g’li, S. A., & Otabek o’g’li, N.
F. (2025). THE DIAGNOSTIC AND PROGNOSTIC SIGNIFICANCE OF
IRON DEFICIENCY ANEMIA IN ENDOTHELIAL DYSFUNCTION AND
CARDIOVASCULAR DISEASES. AMERICAN JOURNAL OF APPLIED
MEDICAL SCIENCE, 3(4), 106-110.
11. Ostonov, S., & Nasullayev, F. (2025). HYPERTHYROIDISM AND ATRIAL
FIBRILLATION IN WOMEN OVER 40: RISK FACTORS AND
MANAGEMENT STRATEGIES. Journal of analytical synergy and scientific
horizon, 1(1.3 (C series)), 20-29.
12. Turdiyev, S., Mirjanova, M., & Nasullayev, F. (2025). THE IMPORTANCE OF
IODINE FOR THE HUMAN ORGANISM. International journal of medical
sciences, 1(3), 59-64.