INSON PSIXIKASINING SHAKLLANISHIDA IJTIMOIY MUHITNING O‘RNI VA AHAMIYATI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Psixik rivojlanish, ijtimoiy muhit, shaxs, muloqot, oila, ta’lim, moslashuv, rivojlanish nazariyalari.Abstract
Anotatsiya: Ushbu maqolada inson psixikasining shakllanishida ijtimoiy
muhitning hal qiluvchi o‘rni keng yoritilgan. Psixik rivojlanish biologik, ijtimoiy va
psixologik omillarning o‘zaro ta’siri orqali kechadi. Inson tug‘ilgandan boshlab oilaviy
munosabatlar, ijtimoiy muloqot, ta’lim jarayoni, madaniy qadriyatlar va jamiyatdagi
ijtimoiy rollar uning dunyoqarashi va psixik funksiyalarini shakllantiradi. Maqolada
Vygotskiy, Erikson, Bandura kabi olimlarning ijtimoiy rivojlanish haqidagi qarashlari
tahlil qilinadi. Shuningdek, bolalikdan kattalikka qadar bo‘lgan davrlarda shaxsning
xulq-atvori, idroki, xotirasi, tafakkuri va emotsional barqarorligi ijtimoiy omillar
ta’sirida qanday o‘zgarishi bayon etiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki,
sog‘lom ijtimoiy muhit shaxsning moslashuvchanlik, o‘ziga ishonch, kommunikativ
qobiliyat va psixologik barqarorlik kabi sifatlarini rivojlantiradi. Aksincha, salbiy
muhit psixik jarayonlarning sustlashuvi, emotsional notinchlik va ijtimoiy
moslashishdagi qiyinchiliklarga olib kelishi mumkin. Maqola yakunida sog‘lom
ijtimoiy muhitni shakllantirish bo‘yicha takliflar berilgan.
References
Adabiyotlar ro‘yxati
1. Karimova V. “Psixologiya asoslari”. Toshkent: Fan, 2019.
2. Abdullayeva Q. “Pedagogik psixologiya”. Toshkent: Innovatsiya ziyo, 2020.
3. Alimov R. “Rivojlanish psixologiyasi”. Toshkent: Yangi avlod, 2021.
4. Vygotsky L.S. “Mind in Society”. Harvard University Press, 1978.
5. Bandura A. “Social Learning Theory”. Prentice Hall, 1977.
6. Erikson E. “Childhood and Society”. W.W. Norton, 1993.
