STRESS GORMONLARI VA RUHIY HOLAT
Keywords:
Kalit so‘zlar:stress, stress gormonlari, kortizol, adrenalin, noradrenalin, ruhiy holat, markaziy asab tizimi, emotsional muvozanatAbstract
Annotatsiya: Stress inson organizmining tashqi va ichki omillarga moslashuv
reaksiyasi bo‘lib, u fiziologik hamda ruhiy jarayonlar bilan uzviy bog‘liqdir. Stress
holatida organizmda bir qator biologik faol moddalar, xususan stress gormonlari ajralib
chiqadi. Ushbu gormonlarga kortizol, adrenalin va noradrenalin kiradi hamda ular
markaziy asab tizimi faoliyatiga bevosita taʼsir ko‘rsatadi. Stress gormonlari qisqa
muddatli taʼsirda organizmning himoya mexanizmlarini faollashtirsa, uzoq muddatli
va surunkali stress holatlarida ruhiy muvozanatning buzilishiga olib kelishi mumkin.
Mazkur maqolada stress gormonlarining fiziologik xususiyatlari, ularning ajralib
chiqish mexanizmlari hamda ruhiy holatga taʼsiri ilmiy jihatdan tahlil qilinadi.
Shuningdek, stress gormonlari bilan bog‘liq holda tashvish, depressiya va emotsional
beqarorlik kabi ruhiy holatlarning rivojlanishi yoritiladi. Stressni boshqarish va ruhiy
salomatlikni saqlashda gormonal muvozanatning ahamiyati alohida taʼkidlanadi.
Ushbu maqola tibbiyot yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalar uchun nazariy va amaliy
ahamiyatga ega.
References
1. Karimov A.A. Asab tizimi fiziologiyasi. Toshkent: Abu Ali ibn Sino nomidagi
nashriyot, 2018. 145-168-betlar.
2. Bahodirov. B. Psixofiziologiya asoslari. Toshkent: Fan va texnologiya, 2019. 210-
235-betlar.
3. Qodirov B.R. Klinik psixologiya. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti
nashriyoti, 2020. 98-120-betlar.
4. Xolmatova D.Sh. Endokrin tizim va ruhiy holat. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti,
2017. 56-79-betlar.
5. Abdullayev S.S. Stress va moslashuv mexanizmlari. Toshkent: Fan, 2016. 134-
160-betlar.
6. Raxmonova M.Y. Ruhiy buzilishlarning biologik asoslari. Toshkent: Yangi asr
avlodi, 2021. 45-70-betlar.
