SHAYBONIYLAR DAVLATINING NAQSHBANDIYA VA YASSAVIYA TARIQATI VAKILLARI BILAN ALOQALARI SABABLARI (shayboniyxon va xoja axror valiy va uning ergashuvchilari o’rtasidagi munosabatlar misolida ).
Keywords:
Kalit-so‘zlar: Shayboniylar davlati, Muhammad Shayboniyxon, islomiy boshqaruv, adolat, shariat, Chingizxon yasoqlari, Naqshbandiya tariqati, Xoja Ubaydulloh Ahror, diniy ulamolar, siyosiy hokimiyat, tasavvuf, davlat va din munosabatlari, Movarounnahr.Abstract
Annotatsiya: Ushbu mavzuda Shayboniylar davlati davrida islomiy boshqaruv
tamoyillarining shakllanishi va unda diniy ulamolar, xususan, Naqshbandiya tariqati
vakillarining tutgan o‘rni tahlil qilinadi. Asarda Imom Juvayniy va Imom G‘azzoliy
qarashlari asosida islomiy siyosiy-huquqiy mezonlar, adolat, maslahat, axloqiy
mas’uliyat kabi tamoyillarning davlat boshqaruvidagi ahamiyati yoritiladi. Shayboniy
hukmdorlar, ayniqsa Muhammad Shayboniyxon faoliyatida shariat qonunlari bilan bir
qatorda Chingizxon yasoqlarining amal qilgani, ularning o‘zaro munosabati va ayrim
ziddiyatlari ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, Naqshbandiya tariqatining siyosiy, ijtimoiy
va ma’naviy hayotdagi ta’siri, shayxlar va hukmdorlar o‘rtasidagi aloqalar hamda bu
munosabatlarning Shayboniylar davlatchiligi rivojiga ta’siri ilmiy asosda yoritiladi.
References
Adabiyotlar ro’yxati
1. Abdulqodir Majid. Shayboniylar davlati / tarj. Iqboljon Usmon. – Toshkent:
“Nasim” nashriyoti. 2024. -637 b
2. Zahiriddin Muahammad Bobur. Boburnoma. – Toshkent: “ O’qqituvchi” nashriyot-
matba ijodiy uyi, 2008. – 286 b
3. Solik, Muhammad. Shayboniynoma: Doston / Tahrir hay’ati A. Qayumov va
boshq.; nashrga tayyorlovchi va so‘zboshi muallifi E. Shodiev. — Toshkent:
Adabiyot va san’at nashriyoti, 1989. — 336 b.
4. Mirzo Muhammad Haydar Ayoziy. Tarixi Rashidiy / Nashrga tayyorlovchi,
so‘zboshi, tabdil, izohlar va ko‘rsatkichlar muallifi t.f.n. O. Jalilov. — Toshkent:
O‘zbekiston, 2011. — 704 b.
5. Hofiz Tanish al-Buxoriy. Abdullanoma (“Sharafnomayi shohiy”). Birinchi kitob /
Fors tilidan tarjima qilgan S. Mirzayev; so‘zboshi va izohlar muallifi B. Ahmedov.
— Toshkent: “Sharq”, 1999. — 416 b.
6. Abulabbos Muhammad Tolib ibn Tojiddin Hasanho‘ja al-Husayniy as-Siddiqiy.
Matlab ut-tolibin / Tarjimonlar: E. Karimiy, E. Mirkomilov; mas’ul muharrir: X.
Latifraev. — Toshkent: ToshDShI huzuridagi Abu Rayhon Beruniy nomidagi
Sharq qo‘lyozmalari markazi, “Movarounnahr”, 2016. — 384 b.
