ОИЛАВИЙ (МАИШИЙ) ЗЎРАВОНЛИК ЖИНОЯТИНИ КРИМИНОЛОГИК ТАҲЛИЛИ: ТУЗИЛИШИ ВА РИВОЖЛАНИШ ТЕНДЕНЦИЯЛАРИ
Abstract
Мазкур тезисда Ўзбекистон Республикасида 2023–2025 йиллар давомида
қайд этилган оилавий (маиший) зўравонлик жиноятларининг кўрсаткичлари
жиноят-ҳуқуқий ҳамда криминологик хусусиятларига кўра комплекс таҳлил
қилинган. Тадқиқотда Жиноят кодексининг 126¹-моддаси қисмлари кесимида
зўравонликнинг босқичма-босқич эскалацияси, оғирлаштирувчи ҳолатлар,
рецидив, қурол қўллаш ва ўлим билан боғлиқ ҳолатлар таҳлили батафсил
ёритилган. Шунингдек, жиноятларнинг мавсумий хусусиятлари таҳлил қилиниб,
ёз ойлари ҳамда йил якунида зўравонлик ҳолатларининг ўсишига таъсир этувчи
ижтимоий, психологик ва криминологик омиллар очиб берилган.
References
Фойдаланилган адабиётлар
1. Саида Мирзиёева: “Аёллар ва болалар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қуруқ
гапда эмас, балки амалда бўлиши керак”. С.Мирзиёеванинг аёллар
ва болалар ҳуқуқлари ва манфаатларини ҳимоя қилишга доир йиғилишда
сўзлаган нутқидан. t.me/SshMirziyoyeva. (Электрон ман-бага мурожаат
қилинган сана: 15.12.2025 йил)
2. Усиление роли системы здравоохранения в реагировании на гендерное
насилие в восточной европе и центральной азии. сборник материалов.
https://eeca.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/wave-unfpa_russian _.pdf. С.
104. (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 5.12.2025 йил)
3. Зарубина О. Катализатор агрессии. https://www.bykhov.by/na-strazhe-
zakona185686/. (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 5.12.2025 йил)
4. Забалуев А.А. Кумулятивная травма: тихая эрозия психики. https://
www.b17.ru /id135482/. (Электрон манбага мурожаат қилинган сана:
5.12.2025 йил)
5. Mary Ann Dutton. Lisa A. Goodman. Coercion in Intimate Partner Violence:
Toward a New Conceptualization. https://niwaplibrary.wcl.american. edu/wp-
content/uploads/Dutton-Goodman-coercive-control-model.pdf. (Электрон
манбага мурожаат қилинган сана: 7.12.2025 йил)
6. Bandura. Social Learning Theory. P.6,17-18. https://www.asecib.ase.
ro/mps/Bandura _Social LearningTheory.pdf. (Электрон манбага мурожаат
қилинган сана: 7.12.2025 йил)
7. Sherman L. W. Defiance, Deterrence, and Irrelevance: A Theory of the Criminal
Sanction. https://www.researchgate.net/publication/245851916_.(Элект-рон
манбага мурожаат қилинган сана: 7.12.2025 йил)
8. Ўша манба
9. Hasan Buker. Formation of self-control: Gottfredson and Hirschi's general theory
of crime and beyond. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S
1359178911000309. (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 8.12.2025
йил)
10. Narushige Shiode and others. Seasonal characteristics of crime: an empirical
investigation of the temporal fluctuation of the different types of crime in London.
https://www.researchgate.net/publication/370543000_. (Электрон манба-га
мурожаат қилинган сана: 8.12.2025 йил)
11. Craig A. Anderson and others. Temperature and aggression.
https://www.sciencedirect.com/science/chapter
/bookseries/abs/pii/S006526010080 (Электрон манбага мурожаат қилинган
сана: 12.12.2025 йил)
12. Lawrence E. Cohen and others. Social change and crime rate trends:
a routine activity approach. https://faculty.washington.edu/matsueda/courses/587.
(Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 12.12.2025 йил)
13. 1 Peter R. Giancola and others. Men and Women, Alcohol and Aggression.
https://www. researchgate.net/publication/26655622_. (Электрон манбага муро-
жаат қилинган сана: 12.12.2025 йил)
14. World Health Organization (WHO). World report on violence and health
(“WRVH”). https://www.sparkblue.org/system/files/2022. (Электрон манбага
мурожаат қилинган сана: 12.12.2025 йил)
15. Ўша манба.
16. Ahmad o‘g‘li C. M. NOGIRONLIGI BO ‘LGAN SHAXSLARNING SHAXSIY
HUQUQ VA ERKINLIKLARINI TA’MINLASHNING MILLIY
MEXANIZMLARI //Лучшие интеллектуальные исследования. – 2025. – Т. 57.
– №. 2. – С. 482-489.
17. Ahmad o’g’li C. M. et al. ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ ТУШУНЧАСИНИНГ
ПАЙДО БЎЛИШИ ВА ТУРЛАРИ //Modern education and development. –
2025. – Т. 26. – №. 1. – С. 171-176.
18. Чориев М. А. ШАХСИЙ ҲУҚУҚ ВА ЭРКИНЛИКЛАРНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШ
ТАЖРИБАСИНИНГ ТАРИХИЙ ШАКЛЛАНИШИ //ХАБАРШЫСЫ. – 2022.
– Т. 3. – С. 156.
19. Ahmad o’g’li C. M. ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ БЎЙИЧА ХАЛҚАРО
МЕХАНИЗМЛАР Чориев Маҳмуджон Аҳмад ўғли.
20. ЧОРИЕВ М. ШАХСИЙ ҲУҚУҚ ВА ЭРКИНЛИКЛАРНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШ
БЎЙИЧА ХАЛҚАРО СТАНДАРТЛАР ТАСНИФИ //UNIVERSITETI
XABARLARI, 2022,[1/9] ISSN 2181-7324.
21. Фозилов У. Э. ФУҚАРОЛИК ЖАМИЯТИНИ БАРПО ЭТИШДА ИНСОН
ҲУҚУҚЛАРИ УМУМЖАҲОН ДЕКЛАРАЦИЯСИНИНГ ҲУҚУҚИЙ
МАЗМУНИ-МОҲИЯТИ //Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali. – 2022. –
Т. 1. – №. 9. – С. 4-8.
22. Фозилов У. Э. Фуқаролик жамиятини шакллантиришнинг ҳуқуқий
муаммолари: Юрид. фан. ном. дисс. автореф. – 2009.
23. Ниматов Ш. Н. и др. ЁШЛАР ВА ХОТИН-ҚИЗЛАР
ЖИНОЯТЧИЛИГИНИНГ ОЛДИНИ ОЛИШДА НОРМАТИВ-ҲУҚУҚИЙ
АСОСЛАР ВА ИЖТИМОИЙ ПРОФИЛАКТИКА МЕХАНИЗМЛАРИ
//ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ. – 2025.
– Т. 79. – №. 2. – С. 143-157.
24. Ниматов Ш. Н. и др. ИҚТИСОДИЙ ЖИНОЯТЛАРНИ ПРОФИЛАКТИКА
ҚИЛИШ: ЎЗБЕКИСТОНДАГИ АМАЛДАГИ ҲОЛАТ ВА ҲУҚУҚИЙ
МЕХАНИЗМЛАР //Лучшие интеллектуальные исследования. – 2025. – Т. 55.
– №. 1. – С. 229-243.
25. Ниматов Ш. Н. Вояга етмаганлар ўртасида ҳуқуқбузарликларнинг олдини
олиш ҳозирги кундаги долзарб масала сифатида //Central Asian Journal of
Multidisciplinary Research and Management Studies. – 2025. – Т. 2. – №. 1. – С.
136-140.
26. Ниматов Ш. Н. и др. ОБОД ВА ХАВФСИЗ МАҲАЛЛА ҲАМДА E-IJTIMOIY
PROFILAKTIKA ТИЗИМИ: АХЛОҚҚА ҚАРШИ
ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАРНИНГ ОЛДИНИ ОЛИШ МЕХАНИЗМЛАРИ
//Лучшие интеллектуальные исследования. – 2025. – Т. 57. – №. 2. – С. 450-
465.
27. Ниматов Ш. Н. и др. ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРИНИНГ ‘МАҲАЛЛА ЕТТИЛИГИ’БИЛАН ҲАМКОРЛИК ФАОЛИЯТИНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШНИНГ ҲУҚУҚИЙ ВА АМАЛИЙ АСОСЛАРИ
//Лучшие интеллектуальные исследования. – 2025. – Т. 57. – №. 2. – С. 436-
449.
28. Ниматов Ш. Н. и др. ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРИНИНГ
ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАРНИ ОЛДИНИ ОЛИШДА МАҲАЛЛА ФУҚАРОЛАР
ЙИҒИНИ РАИСИ БИЛАН ҲАМКОРЛИГИ: ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАР,
АМАЛИЙ МЕХАНИЗМЛАР ВА САМАРАДОРЛИК //Лучшие
интеллектуальные исследования. – 2025. – Т. 57. – №. 2. – С. 390-401.
29. Ниматов Ш. Н. и др. НОДАВЛАТ НОТИЖОРАТ ТАШКИЛОТЛАРИ ВА
ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРЛАРИ ҲАМКОРЛИГИ: ҲУҚУҚИЙ
АСОСЛАР ВА АМАЛИЙ МЕХАНИЗМЛАР //JOURNAL OF NEW
CENTURY INNOVATIONS. – 2025. – Т. 87. – №. 1. – С. 114-122.
30. Маматов Ш. И. Ў. ТОВАРЛАРНИНГ СИФАТИ ВА ХАВФСИЗЛИГИНИ
ТАЪМИНЛАШДА ФУҚАРОЛИК-ХУҚУҚИЙ ШАРТНОМАЛАРИНГ
ЎРНИ //Central Asian Journal of Multidisciplinary Research and Management
Studies. – 2025. – Т. 2. – №. 3. – С. 143-146.
31. БЎЙИЧА Ҳ. П. " ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ КОНСТИТУЦИЯСИДА
ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАР ПРОФИЛАКТИКАСИ БЎЙИЧА
НОРМАЛАРНИНГ ҚЎЛЛАНИЛИШИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
//ОБРАЗОВАНИЕ. – 2025. – Т. 79. – №. 2. – С. 143-157.