SARATON KASALLIKLARIDA GENETIK VA EPIGENETIK OMILLARNING ROLI
Keywords:
Kalit so‘zlar: saraton, genetik omillar, epigenetik regulyatsiya, DNK mutatsiyasi, onkogenlar, o‘sma-supressor genlar, DNK metillanishi.Abstract
Annotatsiya: Mazkur ilmiy maqolada saraton kasalliklarining molekulyar-
biologik asoslari genetik va epigenetik omillar nuqtayi nazaridan kompleks tarzda
tahlil qilinadi. Hujayra genomida yuzaga keladigan irsiy va orttirilgan mutatsiyalar,
onkogenlar faollashuvi hamda o‘sma-supressor genlarning funksional inaktivatsiyasi
saraton rivojlanishining asosiy genetik mexanizmlari sifatida ko‘rib chiqiladi. Shu
bilan birga, DNK metillanishi, giston oqsillari modifikatsiyalari va mikroRNKlar
orqali amalga oshadigan epigenetik regulyatsiyaning buzilishi saraton hujayralarida
gen ekspressiyasining izdan chiqishiga olib kelishi ilmiy dalillar asosida
yoritiladi.Maqolada genetik va epigenetik o‘zgarishlarning o‘zaro ta’siri, ularning
hujayra proliferatsiyasi, apoptoz va differensiyalanish jarayonlariga ta’siri chuqur
tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu mexanizmlarning zamonaviy onkologiyada
biomarkerlar sifatida qo‘llanilishi, erta diagnostika hamda individual va maqsadli
terapiya usullarini ishlab chiqishdagi ahamiyati muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari
saraton patogenezini chuqurroq tushunish va samarali davolash strategiyalarini
takomillashtirishga xizmat qiladi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Epigenetic Modulation in Cancer: Molecular Mechanisms and Therapeutic
Targets – A Review. Safi SZ. Epigenetic Modulation in Cancer: Molecular
Mechanisms and Therapeutic Targets – A Review. Premier Science Journal, 2024.
– Ushbu sharh maqolada saraton hujayralarida DNK metillanishi, histon
modifikatsiyalari va no-kodlovchi RNAlar epigenetik mexanizmlar sifatida tahlil
qilingan va ularning patologik jarayonlardagi roli batafsil yoritilgan.
https://premierscience.com/pjs-24-273/?utm_source
2. Cancer epigenetics: mechanisms and translational implications
Epigenetics in cancer development, diagnosis and therapy. Elsevier, 2023.
– Epigenetik modifikatsiyalarning (DNK metillanishi, histon o‘zgartirishlari)
saraton rivojlanishiga ta’siri va diagnostika hamda terapiya istiqbollari haqida ilmiy
sharh. Epigenetics in cancer development, diagnosis and therapy - PubMed
3. Epigenetics and MicroRNAs in Cancer. PubMed sharh maqolasi — miRNKlar
va ularning epigenetik regulyatsiya tsikli orqali saraton gen ekspressiyasini qanday
o‘zgartirishi tahlil qilingan. Epigenetics and MicroRNAs in Cancer - PubMed
4. Mechanisms and technologies in cancer epigenetics. PubMed Review maqolasi
— DNK metiltransferazlar, histon acetil-/deacetilatsiya mexanizmlari va boshqa
epigenetik regulyatorlar haqida batafsil. Mechanisms and technologies in cancer
epigenetics - PubMed
5. DNA Methylation as a Target of Epigenetic Therapeutics in Cancer
K. Li, Anti-Cancer Agents in Medicinal Chemistry, 2013; Tom 13(2): 242-247.
– DNK metillanishi saraton kelib chiqishida qanday rol o‘ynashi va bu mexanizmni
maqsad qilib dori yaratish haqida klinik yondashuvlar. DOI:
10.2174/1871520611313020009 Anti-Cancer Agents in Medicinal Chemistry
6. Cancer epigenomics: DNA methylomes and histone-modification maps
Nature Reviews Genetics sharhi — DNK metillanishi va histon
modifikatsiyalarning saraton epigenomikasidagi asosiy tadqiqotlari va ularning
translatsion imkoniyatlari haqida.
https://www.nature.com/articles/nrg2005?utm_source
7. Epigenetics in Disease and Cancer (review). Umumiy sharh — epigenetik dorilar
va ularning DNK/giston modifikatsiyasini teskari qiladi, saraton hujayralarida
tumour suppressor genlarni qayta faollashtiradi.
https://abcdocz.com/doc/5597/review-epigenetics-in-disease-and-
cancer?utm_source
8. Kanser epigenetiği. Baykara O. Kanser epigenetiği, in: Epigenetik (Ankara:
Türkiye Klinikleri, 2023), s.114-118.
– Bu bo‘lim saraton epigenetikasining klinik ko‘rinishida DNK metillanishi, histon
modifikatsiyalari va miRNKlarning funktsiyalarini qisqacha tushuntiradi.
https://www.turkiyeklinikleri.com/article/en-kanser-epigenetigi-
106144.html?utm_source
