O‘SMIR MULOQOTIDAGI DEVIANT XULQ-ATVOR: DIAGNOSTIKA VA KORREKTSIYA MASALALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: o‘smirlik davri, deviant xulq-atvor, muloqot psixologiyasi, ijtimoiy moslashuv, psixodiagnostika, korrektsiya, psixologik profilaktika, agressivlik, kommunikativ kompetensiya, emotsional intellekt, tengdoshlar ta’siri, oilaviy omillar, ijtimoiy muhit, shaxs rivoji.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada o‘smirlar muloqot jarayonida namoyon
bo‘ladigan deviant xulq-atvor shakllari, ularning psixologik va ijtimoiy
determinantlari tahlil qilinadi. Deviant xulqning muloqot tizimida shakllanishiga
ta’sir etuvchi omillar — oilaviy munosabatlar, tengdoshlar guruhi, shaxsiy-
emotsional holatlar va ijtimoiy muhit xususiyatlari ilmiy manbalar asosida yoritilgan.
Tadqiqotda deviant xulq-atvorni aniqlashda qo‘llaniladigan zamonaviy
psixodiagnostik metodikalar hamda ularni amaliyotda qo‘llash imkoniyatlari ko‘rib
chiqiladi. Shuningdek, o‘smirlar muloqotidagi deviant xulqni bartaraf etishga
qaratilgan psixokorrektsion ishlarning samarali yo‘nalishlari, jumladan, individual va
guruhiy treninglar, kommunikativ kompetensiyani rivojlantirish, emotsional
intellektni shakllantirish mexanizmlari asoslab beriladi. Maqola natijalari ta’lim
muassasalarida psixologik xizmat faoliyatini takomillashtirishga xizmat qiladi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. Narziyeva Shahnоza Rustamovna. Deviant xulq-atvorli o‘smirlar
ijtimoiylashuvining psixologik xususiyatlari: 19.00.05 – Ijtimoiy psixologiya.
Etnopsixologiya. Psixologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini
olish uchun tayyorlangan dissertatsiya. – Toshkent, 2025. – 14 b.
2. Андреева Г. М. Социальная психология. – М.: Аспект Пресс, 2018. – 448 с.
3. Реан А. А. Психология девиантного поведения подростков. – СПб.: Питер,
2020. – 336 с.
4. Змановская Е. В. Девиантология: психология отклоняющегося поведения. –
М.: Юрайт, 2021. – 304 с.
5. Karimova V. M. Ijtimoiy psixologiya. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020. – 312
b.
6. Qodirova F. R. O‘smirlar psixologiyasi va ijtimoiy moslashuv muammolari. –
Toshkent: O‘qituvchi, 2021. – 288 b.
7. Ismoilova N. A. O‘smirlar xulq-atvoridagi deviant holatlarning psixologik omillari
// Psixologiya ilmiy jurnali. – Toshkent, 2022. – №2. – B. 45–52.
8. Rasulova D. T. Ta’lim muassasalarida deviant xulq-atvor profilaktikasining
psixologik mexanizmlari // Ta’lim va tarbiya jurnali. – 2021. – №4. – B. 60–66.
9. Rean A. A., Bordovskaya N. V. Psixologik diagnostika va korrektsiya asoslari. –
СПб.: Питер, 2019. – 352 с.
10. Spielberger C. D.State-Trait Anxiety Inventory: Theory and Practice. – New York:
Springer, 2019. – 180 p.
11. Saipova Malaxat. (2025). TERMINOLOGICAL ANALYSIS OF THE
POPULATION MIGRATION PROCESS . TADQIQOTLAR, 59(4), 18-26.
12. Malахat SAIPOVА. (2025). MIGRATION MOVEMENTS AND THEIR
SCIENTIFIC ANALYSIS . TADQIQOTLAR, 59(4), 27-35.
13. Latipovna, S. M. (2019). Psychological Correctation Opportunities of the Tendency
for Machiavellianism in Pedagogue’s Personality. International Journal of
Progressive Sciences and Technologies, 14(2), 346-350.
14. Malaxat, S. (2025). Results of the Study on the Process of Self-Actualization among
Adolescents. Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 44(1), 255-263.
15. Latipovna, S. M. (2019). Psychological Correctation Opportunities of the Tendency
for Machiavellianism in Pedagogue’s Personality. International Journal of
Progressive Sciences and Technologies, 14(2), 346-350.
