NAVOIY ERKIN IQTISODIY ZONASINING JOYLASHUVI VA RIVOJLANISH IMKONIYATLARI

Abstract

 
Erkin iqtisodiy zona – bu mamlakat iqtisodiyotiga xorijiy investitsiyalarni jalb 
etishning  va  barqaror  rivojlanishning  muhim  omilidir.  Jahon  standartlariga  javob 
beradigan  va  dunyo  bozorlarida  talab  qilinadigan  mahsulot  ishlab  chiqarish  uchun 
xorijiy  investitsiyalarni  birinchi  galda,  to‘g‘idan  tog‘ri  investitsiyalarni  jalb  etish 
bo‘yicha  qulay  shart-sharoitlar  yaratish  kabi  vazifalarni  amalga  oshirishda  erkin 
iqtisodiy  zonalar  muhim  ahamiyatga  ega.  Chunki  bunday  erkin  iqtisodiy  zonalar 
mintaqani ijtimoiy iqtisodiy rivojlantirish uchun mamlakat va chet el kapitalini jalb 
etish  orqali  uning  sanoat  salohiyatini,  ishlab  chiqarish, transport-tranzit  va  ijtimoiy 
sohani  rivojlantirish  barobarida,  zamonaviy  bozor  infratuzilmalarini  tashkil  etishga 
imkoniyat yaratadi. 
Mamlakatda  erkin  iqtisodiy  zonalar  tashkil  etish  va  ular  faoliyatiga  doir 
munosabatlar bir qator huquqiy hujjatlar asosida tartibga solinadi. 1996-yil 25-aprelda 
qabul  qilingan  “Erkin  iqtisodiy  zonalar  to’g’risida”gi  O‘zbekiston  Respublikasi 
qonuni,  1998-yil  30  aprelda  qabul  qilingan  “Сhet  el  investitsiyalari”,    “Chet  ellik 
invеstorlar huquqlarining kafolotlari va ularni himoya qilish choralari to‘g‘risida”gi va 
boshqa  bir  qator  hujjatlar  bilan  tartibga  solinadi.  EIZ  to‘g‘risidagi  qonunning  1-
moddasiga  ko‘ra  –  Erkin  iqtisodiy  zona  –  mintaqani  jadal  ijtimoiy-iqtisodiy 
rivojlantirish uchun mamlakat va chet el kapitalini, istiqbolli texnologiya va boshqaruv 
tajribasini jalb etish maqsadida tuziladigan va aniq belgilangan ma‘muriy chegaralari 
va alohida huquq tartiboti bo‘lgan alohida maxsus ajratilgan hududdir. Erkin iqtisodiy 
zona hududida yuridik shaxslar va fuqarolar (jismoniy shaxslar) xo‘jalik, moliyaviy va 
boshqa  moliyaviy  faoliyatning  istagan  turlari  bilan  shug‘ullanishiga  yo‘l  qo‘yiladi. 
O‘zbekiston  Respublikasi  qonun  hujjatlarida  man  etilgan  faoliyat  turlari  bundan 
mustasno.