INGLIZ VA O'ZBEK TILLARIDA "OQ" VA "QORA" SIFATLARINING KOGNITIV–DISKURSIV ASPEKTLARI
Keywords:
Kalit so'zlar: rang atamalari; metafora; metonimiya; kognitiv semantika; diskurs tahlili; Ingliz tili; o'zbek tili; konnotatsiya; assimetriya; intuitsiya; kollokatsiya; korpus; leksik pragmatika; tarjimaAbstract
Annotatsiya: Ushbu maqola ingliz va o'zbek tillaridagi "oq" va "qora" rang
sifatlarining kognitiv va diskursiv aspektlari o'rganishga bag’ishlangan. Unda so’zning
fundamental ma’nosi, leksik kengayish (metaforik va metonimik qo'llanilishlar),
madaniy va tarixiy ma'nolar, sintaktik tuzilmalar, so’z brikmalar va diskursdagi
pragmatik funktsiyalar o'rganiladi. Kognitiv lingvistika, diskurs tahlili va tillararo
taqqoslashga tayanib, maqolada idrok tajribasi, madaniy modellar va ijtimoiy-tarixiy
ma'nolar qanday shakllantirilishi ta'kidlangan. Tahlilda ikki til o'rtasidagi
o'xshashliklar va tafovutlar muhokama qilinadi, tarjima, madaniyatlararo muloqot va
til o'qitishga ta'siri ko'rib chiqiladi va keyingi tadqiqotlar uchun yo'nalishlar taklif
qilinadi.
References
FOYDALANILGAN MANBALAR
1. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By.
2. Berlin, B., & Kay, P. (1969). Basic Color Terms: Their Universality and Evolution.
3. Sweetser, E. (1990). From Etymology to Pragmatics: Metaphorical and Cultural
Aspects of Semantic Structure.
4. Kövecses, Z. (2002). Metaphor: A Practical Introduction. Oxford University Press.
5. Gentner, D., Bowdle, B. F. (2008). Convention, Form, and Figurative Language:
Theoretical Issues in the Study of Metaphor. In R. W. Gibbs Jr. (Ed.), The
Cambridge Handbook of Metaphor and Thought: Ideas, Concepts, and Categories
(pp. 151-176). Cambridge University Press.
6. Langacker, R. W. (1987). Foundations of Cognitive Grammar: Volume I:
Theoretical Prerequisites. Stanford University Press.
7. Raxmatullaev Sh. Uzbek tili lug’atining turkiy katlami. - Toshkent, 2001 yil.
8. Bushiy T., Safarov Sh. Til qurilishi: taxlil metodlari va metodologiyasi. -Toshkent:
2007 yil.
9. Mahkamov N., Ermatov I. Tilshunoslik terminlarming izohli lug‘ati.-Toshkent:
Fan, 2013.
10. Xolmanova, Zulxumor. Tilshunoslik nazariyasi : darslik - Toshkent: Shafoat Nur
Fayz, 2020. - 256 b.
