TURKISTON MUXTORIYATI PAYDO BO‘LISHI DAVRIDA MAHMUDXO‘JA BEHBUDIYNING SIYOSIY QARASHLARI HAMDA UNING MATBUOTDA YORTILISHI
Keywords:
Kalit so’zlar: Mahmudxo’ja Behbudiy, jadidchilik harakati, milliy uyg’onish, milliy-ozodlik harakati, Turkiston, “Samarqand” gazetasi, siyosiy tafakkur, ta’lim islohoti, siyosiy modernizatsiya, musulmonlar huquqlari.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada XX asr boshlarida Turkistonda yuzaga kelgan
milliy-ozodlik harakatining yetakchi namoyandalaridan biri Mahmudxo’ja
Behbudiyning siyosiy qarashlari kompleks tahlil etildi. Muallif jadidchilik
harakatining faol vakili sifatida Behbudiyning milliy uyg’onish g’oyalari, ta’lim
tizimini isloh etish konsepsiyasi, matbuot orqali ijtimoiy-siyosiy ongni shakllantirishga
qaratilgan faoliyati hamda siyosiy modernizatsiya haqidagi qarashlarini ilmiy
manbalar asosida yoritadi. Shuningdek, maqolada uning “Samarqand” gazetasida e’lon
qilingan maqolalari, millat taraqqiyoti haqidagi nazariy qarashlari, Turkiston
musulmonlarining siyosiy huquqlari va o’zini o’zi boshqarish masalasiga doir
pozitsiyasi, 1916–1917 yillardagi inqilobiy jarayonlar davridagi amaliy siyosiy
faoliyati tahlil qilinadi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. N.Abdushukurov. Mahmudxo‘ja Behbudiy va jadidchilik harakati. – Toshkent:
“Sharq”, 2001.
2. M.Behbudiy. Tanlangan asarlar. – Toshkent: “Ma’naviyat”, 1998.
3. X.Sh.Inoyatov. O‘zbekistonning yangi tarixi. Birinchi kitob: Turkiston rus
mustamlakasi sifatida. – Toshkent: “Sharq”, 2000.
4. Keller, S. To Moscow, Not Mecca: The Soviet Campaign against Islam in Central
Asia, 1917–1941. – Westport: Praeger, 2001.
5. Khalid, A. The Politics of Muslim Cultural Reform: Jadidism in Central Asia. –
Berkeley: University of California Press, 1998.
6. N.Normurodov. Jadidchilik harakati va milliy musiqa madaniyati. – Toshkent:
“Yangi asr avlodi”, 2005.
7. O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy
Ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti, 2000–2005. (Ko‘p jildli nashr.)
8. B.Qosimov. XX asr boshi Turkiston matbuoti tarixi. – Toshkent: “O‘zbekiston”,
1997.
9. “Samarqand” gazetasi. 1913–1914 yillardagi sonlar. – Samarqand. Arxiv:
O‘zbekiston Milliy kutubxonasi fondi. www.ziyouz.com
