MIKROBIOTA VA INSON METABOLIZMI O‘RTASIDAGI BIOKIMYOVIY BOG‘LIQLIK

Authors

  • Pardayeva Sabrina Sunnatovna Author
  • Ròziyeva Sabrina Xayrullo qizi Author
  • Sovetov Karakul Tashanovich Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: Mikrobiota, Metabolizm, Qisqa zanjirli yog‘ kislotalari, Disbioz, Safro kislotalari, Insulin rezistentligi, Neyroplastiklik, Metabolik sindrom, Probiotiklar, Metagenomika

Abstract

Annotatsiya:  Mazkur  maqola  ichak  mikrobiotasi  va  inson  metabolizmi 
o‘rtasidagi  murakkab  biokimyoviy  o‘zaro  bog‘liqlikni  tizimli  tahlil  qilishga 
bag‘ishlangan.  Ichak  mikrobiotasi  organizmda  metabolik  homeostazni  saqlash, 
energiya almashinuvi, lipid va uglevod metabolizmini tartibga solish, immun javobni 
modulyatsiya qilish hamda neyroendokrin tizim faoliyatiga ta’sir ko‘rsatishda muhim 
rol  o‘ynaydi.  Maqolada  qisqa  zanjirli  yog‘  kislotalari  (SCFA),  safro  kislotalari 
metabolizmi, vitaminlar va aminokislotalar almashinuvi kabi asosiy mexanizmlar tahlil 
qilinadi. Shuningdek, mikrobiota tarkibining o‘zgarishi (disbioz) va uning semizlik, 2-
tip qandli diabet, metabolik sindrom hamda jigar kasalliklari bilan bog‘liqligi ko‘rib 
chiqiladi. Zamonaviy tadqiqot yo‘nalishlari - metagenomika, metabolomika, probiotik 
va  prebiotik  terapiya,  shuningdek  fekal  mikrobiota  transplantatsiyasi  (FMT) 
istiqbollari yoritilgan. Maqola mikrobiota va metabolizm o‘rtasidagi molekulyar va 
klinik bog‘liqlikni chuqurroq anglashga xizmat qiladi. 

References

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1. Turnbaugh, P.J., et al. The human microbiome project. Nature, 2007; 449: 804–

810.

2. Qin, J., et al. A human gut microbial gene catalogue established by metagenomic

sequencing. Nature, 2010; 464: 59–65.

3. Tremaroli, V., & Bäckhed, F. Functional interactions between the gut microbiota

and host metabolism. Nature, 2012; 489: 242–249.

4. Nicholson, J.K., et al. Host-gut microbiota metabolic interactions. Science,

2012; 336(6086): 1262–1267.

5. Cani, P.D., & Delzenne, N.M. The role of the gut microbiota in energy

metabolism and metabolic disease. Current Pharmaceutical Design, 2009;

15(13): 1546–1558.

6. Tilg, H., & Moschen, A.R. Microbiota and diabetes: An evolving relationship.

Gut, 2014; 63: 1513–1521.

7. Le Chatelier, E., et al. Richness of human gut microbiome correlates with

metabolic markers. Nature, 2013; 500: 541–546.

8. Ridlon, J.M., Kang, D.J., & Hylemon, P.B. Bile salt biotransformations by

human intestinal bacteria. Journal of Lipid Research, 2006; 47(2): 241–259.

9. Koh, A., De Vadder, F., Kovatcheva-Datchary, P., & Bäckhed, F. From dietary

fiber to host physiology: Short-chain fatty acids as key bacterial metabolites.

Cell, 2016; 165(6): 1332–1345.

10. Cani, P.D., et al. Metabolic endotoxemia initiates obesity and insulin resistance.

Diabetes, 2007; 56(7): 1761–1772.

11. Louis, P., & Flint, H.J. Formation of propionate and butyrate by the human

colonic microbiota. Environmental Microbiology, 2017; 19(1): 29–41.

12. Sonnenburg, J.L., & Bäckhed, F. Diet–microbiota interactions as moderators of

human metabolism. Nature, 2016; 535: 56–64.

Published

2026-02-12

How to Cite

Pardayeva Sabrina Sunnatovna, Ròziyeva Sabrina Xayrullo qizi, & Sovetov Karakul Tashanovich. (2026). MIKROBIOTA VA INSON METABOLIZMI O‘RTASIDAGI BIOKIMYOVIY BOG‘LIQLIK . TADQIQOTLAR, 80(1), 120-124. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/18660