ALEKSANDR ARKADEVICH FAYNBERGNING “MENI BEZOVTA QILMA HAMISHA,HAR ON…” SHE’RI TAHLILI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Aleksandr Arkadevich Faynberg, zamonaviy o‘zbek she’riyati, lirik qahramon, ruhiy bezovtalik, ichki sukunat, tashqi shovqin, muloqot ehtiyoji, istehzo, falsafiy tafakkur, she’r va hayot munosabati, poetik ifoda, zamon ruhi, inson ruhiyati, badiiy g‘oya, ma’naviy izlanish.Abstract
Annotatsiya: Aleksandr Arkadevich Faynber XX asr o’zbek adabiyotining
zabardast vakili,o’zbek adabiyotining yangi davrda gullab-yashnashi uchun beqiyos
xizmat qilgan,milliy adabiyotimizni butun dunyoga tanitgan atoqli ijodkordir.Uning
ijodiyot yo’li milliy adabiyotimizda alohida bosqich hisoblanadi.Shoir she’riyat
yo’lida inson qalbi,davr ruhi,zamonaviy asr muammolari va ma’naviy izlanishlarni
teran falsafiy qarashi bilan batafsil tahlili etgan.Faynberg faqatgina lirik shoir
emas,ruhiy jarayonlarni nozik sezadigan,inson qalbi tubidagi yashirin dunyosini badiiy
ifoda eta oladigan mahoratli ijodkor sifatida qadrlanadi.U yashagan davr murakkab
ijtimoiy,siyosiy va madaniy muammolarga to’lib toshgan davr edi.Jamiyatda,odamlar
hayotida shovqin-suron,tezlik,tashqi faollik kundan kunga kuchayib borar,insonlar esa
ichki olamlarini egallab olayotgan sukunat va yog’izlik hissi bilan yuzma-yuz kelar
edilar.Ana shunday ruhiy va tarixiy sharoit Faynberg ijodining yo’nalishiga aniqlik
kiritadi.Uning she’rlarida inson va jamiyat munosabati,tashqi hayot va ichki
kechinmalar orasida yuzaga kelayotgan ziddiyatli jarayonlar,muloqot va
begonalik,sukunat va bezovtalik kabi bir biriga qarama-qarshi tushunchalar o’zaro
bog’liq holda ifodalab beriladi.Faynberg falsafasiga xos jihat shuki,u hayotiy detallar
orqali teran falsafiy xulosa beradigan asarlarni yarata oladi.U atrofidagi reallikda yuz
berayotgan manzaralarni teran ma’naviy mazmun-mohiyat bilan boyita oladi.U
asarlarida kundalik hayot unsurlari,jamiyatdagi mayda holatlar,shaxsiy kechinmalarni
qo’llaydi.Biroq bularning barchasi uning ijodiyotida keng ma’noga ega bo’lib,inson
mavjudligining murakkab savollarini o’rtaga tashlaydi.Shoir uchun she’r nafaqat
badiiy shakl,balki hayot bilan muloqot,dunyoni anglash,qalbga ozor berib kelayotgan
iztiroblarni ifodlash vositasi hamdir.Zamonaviy inson kundalik hayotiga xos bo’lgan
xususiyat bu uning doimiy ravishda axborot oqimi,tezkor o’zgarishlar,shovqin va
tashqi faoliyat ichida yashashidir.Ammo bu shiddatli hayot ruhiy tarzi ruhiy bo’shliq
,yolg’izlik va ma’naviy bezovtalik muammolarini keltirib chiqarmoqda.Faynberg
asarlarida aynan mana shu dolzarb masalarga befarq emasligini ko’rsatadi.Uning
asarlarida insonning tiriklik hissini yo’qotmaslik,muloqotga ehtiyoj,hayotiy harakat
va ichki izlanishlar muhim o’rin tutadi.Ushbu maqolada Aleksandr Arkadevich
Faynbergning „Meni bezovta qil hamisha, har on“ she’ri tahliliga bag’ishlangan.
References
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
1. Aleksandr Arkadevich Faynberg. Tanlangan asarlar. – Toshkent: Gʻafur Gʻulom
nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1980.
2. Aleksandr Arkadevich Faynberg. She’rlar to‘plami. – Toshkent: Oʻzbekiston
nashriyoti, 1975.
3. Qosimov B. Adabiyot nazariyasi asoslari. – Toshkent: Fan, 2002.
4. Karimov N. XX asr o‘zbek adabiyoti tarixi. – Toshkent: Oʻqituvchi, 1999.
5. Oʻzbek adabiyoti tarixi. 5-jild. – Toshkent: Fan, 1980.
6. Yo‘ldoshev Q. Badiiy tahlil asoslari. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2010.
7. https://uz.wikipedia.org/wiki/Aleksandr_Faynberg
8. https://yuz.uz/uz/news/aleksandr-faynbergning-yorqin-xotirasi
9. https://arboblar.uz/uz/people/fajnberg-aleksandr-arkadevich
