MELASMA: ZAMONAVIY YECHIMLAR VA TAVSIYALAR

Authors

  • Nazarova Sh.O Author
  • Qadamov D.D Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: giperpigmentatsiya; pigmentatsion buzilishlar; to‘q rangli teri.

Abstract

Annotatsiya. 
Melazma  —  bu  odatda  yuz  sohasida  kuzatiladigan,  simmetrik  joylashgan 
giperpigmentatsiya bilan tavsiflanadigan, orttirilgan (acquired) teri kasalligidir. Ushbu 
holat  ayollarda  hamda  teri  fototipi  to‘qroq  bo‘lgan  shaxslarda  yuqori  uchrash 
ko‘rsatkichiga  ega.  Kasallik  patogenezida  bir  nechta  etiologik  omillar,  jumladan, 
yorug‘lik  (ayniqsa  ultrabinafsha  nurlanish)  ta’siri,  gormonal  omillar  hamda  irsiy 
moyillik muhim rol o‘ynashi aniqlangan. 
Melazmaning umumiy tarqalish ko‘rsatkichi 1–50% oralig‘ida o‘zgarib turadi, 
chunki epidemiologik ma’lumotlar ko‘pincha muayyan geografik hududdagi ma’lum 
etnik guruhlar doirasida hisoblab chiqiladi. 
Gistologik  jihatdan  melazma  epidermal  yoki  dermal  qatlamlarda 
pigmentatsiyaning  ortishi,  melanotsitlarning  kattalashuvi,  melanosomalar  sonining 
ko‘payishi, solar elastoz, dermal qon tomirlarining ko‘payishi hamda ayrim hollarda 
perivaskulyar limfogistiositar infiltratlar bilan namoyon bo‘lishi mumkin. 
Melazmani  davolashda  turli  xil  topikal,  peroral  va  protseduraviy  terapiya 
usullari  muvaffaqiyatli  qo‘llanilgan.  An’anaviy  topikal  preparatlar  qatoriga 
gidroxinon, tretinoin, kortikosteroidlar hamda uch komponentli kombinatsiyalangan 
kremlar  kiradi.  Shuningdek,  boshqa  sintetik  va  tabiiy  topikal  vositalar  ham  turli 
darajadagi samaradorlikni namoyon etgan. Melazmani davolashda istiqbolli peroral 
terapiya vositalari qatoriga traneksamik kislota, Polypodium leucotomos va glutation 
kiradi.  Kimyoviy  piling,  mikroneedling,  radiochastotali  muolajalar  hamda  lazer 
terapiyasi kabi protsedural usullar ham melazmani davolashda asosiy yoki qo‘shimcha 
(ad’yuvant) davolash sifatida keng qo‘llaniladi. 
Ta’kidlash  joizki,  bir  xil  davolash  usuli  doirasida  yoki  turli  terapevtik 
yo‘nalishlar  kombinatsiyasida  qo‘llaniladigan  muolajalar  monoterapiyaga  nisbatan, 
odatda, yuqoriroq samaradorlik ko‘rsatadi. Mazkur  sharh  maqola  melazmaning  epidemiologiyasi,  patogenezi,  klinik  va 
gistologik xususiyatlari hamda ushbu keng tarqalgan, biroq davolash nuqtai nazaridan 
murakkab  bo‘lgan  kasallikni  boshqarish  usullari  haqidagi  zamonaviy  ilmiy 
qarashlarning keng qamrovli yangilangan tahlilini taqdim etadi. 

References

Manbalar (ilmiy-uslubda):

1. Sanchez NP, Pathak MA, Sato S, Fitzpatrick TB, Sanchez JL, Mihm MC Jr.

Melazma: klinik, yorug‘lik mikroskopik, ultrastruktural va immunofluoresensiya

tadqiqoti. J Am Acad Dermatol. 1981;4(6):698–710. doi:10.1016/S0190-

9622(81)70125-0. PMID: 6787100.

2. Guinot C, Cheffai S, Latreille J, Dhaoui MA, Youssef S, Jaber K, va boshqalar.

Melazmani kuchaytiruvchi omillar: 197 nafar tunislik bemorda o‘tkazilgan

perspektiv tadqiqot. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2010;24(9):1060–1069.

doi:10.1111/j.1468-3083.2010.03606.x. PMID: 20202051.

3. Tamega Ade A, Miot LD, Bonfietti C, Gige TC, Marques ME, Miot HA. Clinical

patterns and epi demiological characteristics of facial melasma in Brazilian

women. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2013;27(2):151–6 (PubMed PMID:

22212073).

4. Mandry Pagan R, Sanchez JL. Mandibular melasma. P R Health Sci J.

2000;19(3):231–4 (PubMed PMID: 11076368).

5. Ritter CG, Fiss DV, Borges da Costa JA, de Carvalho RR, Bauermann G, Cestari

TF. Extra-facial melasma: clinical, histopathological, and immunohisto chemical

case–control study. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2013;27(9):1088–94

(PubMed PMID: 22827850).

6. Hexsel D, Lacerda DA, Cavalcante AS, Machado Filho CA, Kalil CL, Ayres EL,

et al. Epidemiology of melasma in Brazilian patients: a multicenter study. Int J

Dermatol. 2014;53(4):440–4 (PubMed PMID: 23967822).

7. Mishra SN, Dhurat RS, Deshpande DJ, Nayak CS. Diagnostic utility of

dermatoscopy in hydro quinone-induced exogenous ochronosis. Int J Der matol.

2013;52(4):413–7 22348652). (PubMed PMID:

8. Achar A, Rathi SK. Melasma: a clinico-epidemio logical study of 312 cases.

Indian J Dermatol. 2011;56(4):380–2 (PubMed PMID: 21965843. Pubmed

Central PMCID: 3178998).

9. Grimes PE, Yamada N, Bhawan J. Light microscopic, immunohistochemical, and

ultrastructural alter ations in patients with melasma. Am J Der matopathol.

2005;27(2):96–101 (PubMed PMID: 15798432).

10. Kang HY, Bahadoran P, Suzuki I, Zugaj D, Khemis A, Passeron T, et al. In vivo

reflectance confocal microscopy detects pigmentary changes in melasma at a

cellular level resolution. Exp Dermatol. 2010;19(8):e228–33 (PubMed PMID:

20497220)

Published

2026-02-27

How to Cite

Nazarova Sh.O, & Qadamov D.D. (2026). MELASMA: ZAMONAVIY YECHIMLAR VA TAVSIYALAR . TADQIQOTLAR, 81(1), 199-211. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/20266